Narayaneeyam: Dashakam 74
నారాయణీయమ్ · దశక 74
The Sanskrit text in Telugu script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
సమ్ప్రాప్తో మథురాం దినార్ధవిగమే తత్రాన్తరస్మిన్ వసన్నారామే విహితాశనః సఖిజనైర్యాతః పురీమీక్షితుమ్।
ప్రాపో రాజపథం చిరశ్రుతిధృతవ్యాలోకకౌతూహలస్త్రీపుంసోద్యదగణ్యపుణ్యనిగలైరాకృష్యమాణో ను కిమ్॥Samprapto mathuram dinardhavigame tatrantarasmin vasannarame vihitashanah sakhijanairyatah purimikshitum, prapo rajapatham chirashrutidhritavyalokakautuhalastripumsodyadaganyapunyanigalairakrishyamano nu kim.
Reaching Mathura in the afternoon, you rested in a garden there, ate, and went with your friends to see the city. You came onto the royal road, as if drawn by the countless merits of the men and women who had long heard of you and longed to see you.
త్వత్పాదద్యుతివత్సరాగసుభగాస్త్వన్మూర్తివద్యోషితః సమ్ప్రాప్తా విలసత్పయోధరరుచో లోలా భవద్దృష్టివత్।
హారిణ్యస్త్వదురః స్థలీవదయి తే మన్దస్మితప్రౌఢివన్నైర్మల్యోల్లసితాః కచౌఘరుచివద్రాజత్కలాపాశ్రితాః॥Tvatpadadyutivatsaragasubhagastvanmurtivadyoshitah samprapta vilasatpayodhararucho lola bhavaddrishtivat, harinyastvadurah sthalivadayi te mandasmitapraudhivannairmalyollasitah kachaugharuchivadrajatkalapashritah.
Women came out who seemed to mirror you: rosy like the glow of your feet, lovely like your form, bright like your shining clouds of grace, restless like your glances, captivating like your chest, radiant with purity like your gentle smile, and adorned with ornaments like your peacock-crowned hair.
తాసామాకలయన్నపాఙ్గవలనైర్మోదం ప్రహర్షాద్భుతవ్యాలోలేషు జనేషు తత్ర రజకం కఞ్చిత్పటీం ప్రార్థయన్।
కస్తే దాస్యతి రాజకీయవసనం యాహీతి తేనోదితః సద్యస్తస్య కరేణ శీర్షమహృథాః సోఽప్యాప పుణ్యాం గతిమ్॥Tasamakalayannapangavalanairmodam praharshadbhutavyaloleshu janeshu tatra rajakam kanchitpatim prarthayan, kaste dasyati rajakiyavasanam yahiti tenoditah sadyastasya karena shirshamahrithah sopyapa punyam gatim.
Taking in their delight with your sidelong glances, as the people swayed in joy and wonder, you asked a washerman for clothes. “Who will give you the king’s garments? Be off!” he said, and at once you struck off his head with your hand; even he attained a blessed end.
భూయో వాయకమేకమాయతమతిం తోషేణ వేషోచితం దాశ్వాంసం స్వపదం నినేథ సుకృతం కో వేద జీవాత్మనామ్।
మాలాభిః స్తబకైః స్తవైరపి పునర్మాలాకృతా మానితో భక్తిం తేన వృతాం దిదేశిథ పరాం లక్ష్మీం చ లక్ష్మీపతే॥Bhuyo vayakamekamayatamatim toshena veshochitam dashvamsam svapadam ninetha sukritam ko veda jivatmanam, malabhih stabakaih stavairapi punarmalakrita manito bhaktim tena vritam dideshitha param lakshmim cha lakshmipate.
Then a wise weaver gladly gave you fitting clothes, and you led him to your own abode; who can know the merit of souls? The garland-maker honoured you with garlands, bouquets and praise, and to him you granted the supreme devotion he chose, and wealth as well, Lord of Lakshmi.
కుబ్జామబ్జవిలోచనాం పథి పునర్దృష్ట్వాఙ్గరాగే తయా దత్తే సాధు కిలాఙ్గరాగమదదాస్తస్యా మహాన్తం హృది।
చిత్తస్థామృజుతామథ ప్రథయితుం గాత్రేఽపి తస్యాః స్ఫుటం గృహ్ణన్ మఞ్జుకరేణ తాముదనయస్తావజ్జగత్సున్దరీమ్॥Kubjamabjavilochanam pathi punardrishtvangarage taya datte sadhu kilangaragamadadastasya mahantam hridi, chittasthamrijutamatha prathayitum gatrepi tasyah sphutam grihnan manjukarena tamudanayastavajjagatsundarim.
On the road you then saw lotus-eyed Kubja, the hunchbacked woman. When she gave you fragrant paste, you gave her heart a great love in return. Then, to show plainly in her body the straightness that was in her heart, you took her with your lovely hand and lifted her, making her the most beautiful woman in the world.
తావన్నిశ్చితవైభవాస్తవ విభో నాత్యన్తపాపా జనా యత్కిఞ్చిద్దదతే స్మ శక్త్యనుగుణం తామ్బూలమాల్యాదికమ్।
గృహ్ణానః కుసుమాది కిఞ్చన తదా మార్గే నిబద్ధాఞ్జలిర్నాతిష్ఠం బత హా యతోఽద్య విపులామార్తిం వ్రజామి ప్రభో॥Tavannishchitavaibhavastava vibho natyantapapa jana yatkinchiddadate sma shaktyanugunam tambulamalyadikam, grihnanah kusumadi kinchana tada marge nibaddhanjalirnatishtham bata ha yatodya vipulamartim vrajami prabho.
Then the people, not too sinful and sure of your greatness, Lord, gave what they could: betel, garlands and the like. Alas, I was not standing on that road then with folded hands, offering a few flowers; that is why I suffer so greatly today, Lord.
ఏష్యామీతి విముక్తయాపి భగవన్నాలేపదాత్ర్యా తయా దూరాత్కాతరయా నిరీక్షితగతిస్త్వం ప్రావిశో గోపురమ్।
ఆఘోషానుమితత్వదాగమమహాహర్షోల్లలద్దేవకీవక్షోజప్రగలత్పయోరసమిషాత్ త్వత్కీర్తిరన్తర్గతా॥Eshyamiti vimuktayapi bhagavannalepadatrya taya duratkataraya nirikshitagatistvam pravisho gopuram, aghoshanumitatvadagamamahaharshollaladdevakivakshojapragalatpayorasamishat tvatkirtirantargata.
Though you left her saying, “I will come,” the woman who gave you the paste watched you go from afar with longing as you entered the city gate. Your fame had already gone inside, flowing as it were as the milk from the breasts of Devaki, overjoyed at guessing your arrival from the uproar.
ఆవిష్టో నగరీం మహోత్సవవతీం కోదణ్డశాలాం వ్రజన్ మాధుర్యేణ ను తేజసా ను పురుషైర్దూరేణ దత్తాన్తరః।
స్రగ్భిర్భూషితమర్చితం వరధనుర్మామేతి వాదాత్పురః ప్రాగృహ్ణాః సమరోపయః కిల సమాక్రాక్షీరభాఙ్క్షీరపి॥Avishto nagarim mahotsavavatim kodandashalam vrajan madhuryena nu tejasa nu purushairdurena dattantarah, sragbhirbhushitamarchitam varadhanurmameti vadatpurah pragrihnah samaropayah kila samakrakshirabhankshirapi.
Entering the festive city, you went to the hall of the bow; the guards, held back by your sweetness or your splendour, kept their distance. Saying “It’s mine!” in front of them, you took up the great bow, garlanded and worshipped, strung it, drew it and broke it.
శ్వః కంసక్షపణోత్సవస్య పురతః ప్రారమ్భతూర్యోపమశ్చాపధ్వంసమహాధ్వనిస్తవ విభో దేవానరోమాఞ్చయత్।
కంసస్యాపి చ వేపథుస్తదుదితః కోదణ్డఖణ్డద్వయీచణ్డాభ్యాహతరక్షిపూరుషరవైరుత్కూలితోఽభూత్త్వయా॥Shvah kamsakshapanotsavasya puratah prarambhaturyopamashchapadhvamsamahadhvanistava vibho devanaromanchayat, kamsasyapi cha vepathustaduditah kodandakhandadvayichandabhyahatarakshipurusharavairutkulitobhuttvaya.
The great crash of the breaking bow, like the opening trumpet of the next day’s festival of Kamsa’s end, thrilled the gods, Lord. And Kamsa’s trembling at that sound was made worse by the cries of the guards you struck down hard with the two halves of the bow.
శిష్టైర్దుష్టజనైశ్చ దృష్టమహిమా ప్రీత్యా చ భీత్యా తతః సమ్పశ్యన్ పురసమ్పదం ప్రవిచరన్ సాయం గతో వాటికామ్।
శ్రీదామ్నా సహ రాధికావిరహజం ఖేదం వదన్ ప్రస్వపన్నానన్దన్నవతారకార్యఘటనాద్వాతేశ సంరక్ష మామ్॥Shishtairdushtajanaishcha drishtamahima pritya cha bhitya tatah sampashyan purasampadam pravicharan sayam gato vatikam, shridamna saha radhikavirahajam khedam vadan prasvapannanandannavatarakaryaghatanadvatesha samraksha mam.
Your glory seen by the good with love and by the wicked with fear, you wandered the city admiring its splendour, and in the evening went back to the garden. Telling Shridama of your pain at being parted from Radha, you slept, glad that your incarnation’s work was moving forward. Lord of Guruvayur, protect me.