Gajendra Moksham
గజేంద్ర మోక్షము
-
ఎవ్వనిచే జనించు జగ; మెవ్వని లోపల నుండు లీనమై; యెవ్వని యందు డిందుఁ; బరమేశ్వరుఁ డెవ్వఁడు; మూలకారణం బెవ్వఁ; డనాదిమధ్యలయుఁ డెవ్వఁడు; సర్వముఁ దానయైన వాఁ డెవ్వఁడు; వాని నాత్మభవు నీశ్వరు నే శరణంబు వేఁడెదన్.
Evvaniche janinchu jagamevvani lopala nundu leenamai, yevvani yandu dindu, paramesvarudevvadu, mulakaranambevvadu, anadimadhyalayudevvadu, sarvamu danayaina vadevvadu, vani natmabhavu neesvaru ne saranambu vededan.
He from whom the world is born, within whom it lives absorbed, and into whom it finally dissolves; the supreme Lord, the root cause of all, without beginning, middle or end, who is himself everything: I seek refuge in that self-born Lord.
जिनसे यह जगत जन्म लेता है, जिनमें लीन होकर रहता है और अंत में जिनमें समा जाता है; जो परमेश्वर हैं, सबके मूल कारण हैं, जिनका न आदि है, न मध्य, न अंत, जो स्वयं सब कुछ हैं; उन स्वयंभू ईश्वर की मैं शरण माँगता हूँ।
-
ఒకపరి జగములు వెలి నిడి, యొకపరి లోపలికిఁ గొనుచు నుభయముఁ దానై, సకలార్థ సాక్షి యగు నయ్యకలంకుని నాత్మమూలు నర్థిఁ దలంతున్.
Okapari jagamulu veli nidi, yokapari lopaliki gonuchu nubhayamu danai, sakalartha sakshi yagu nayyakalankuni natmamulu narthi dalantun.
At one time he sends the worlds out, at another draws them back within, and he is both; with longing I think of that spotless one, witness of all things, the root of my own self.
जो कभी लोकों को बाहर रचते हैं और कभी उन्हें भीतर समेट लेते हैं, और जो स्वयं दोनों हैं; सब कुछ के साक्षी, उन निष्कलंक, आत्मा के मूल प्रभु का मैं लालसा से स्मरण करता हूँ।
-
లోకంబులు లోకేశులు, లోకస్థులుఁ దెగినఁ దుది నలోకం బగు పెంజీకటి కవ్వల నెవ్వం డేకాకృతి వెలుఁగు నతని నే సేవింతున్.
Lokambulu lokesulu, lokasthulu degina dudi nalokambagu penjeekati kavvala nevvandekakriti velugu natani ne sevintun.
When the worlds, their rulers and all who live in them have perished, beyond that vast darkness where nothing can be seen, the One shines in a single form; him I worship.
जब सारे लोक, लोकपाल और लोकवासी नष्ट हो जाते हैं, तब उस घने अंधकार के पार जो एक ही रूप में प्रकाशित रहते हैं, उनकी मैं सेवा करता हूँ।
-
కలఁ డందురు దీనుల యెడఁ, గలఁ డందురు పరమయోగి గణముల పాలం, గలఁ డందు రన్నిదిశలను, గలఁడు కలం డనెడి వాఁడు గలఁడో లేఁడో?
Kaladandru deenula yeda, kaladandru paramayogi ganamula palan, kaladandru annidisalanu, kaladu kaladanedi vadu kalado ledo?
They say he is with the helpless; they say he is with the great yogis; they say he is in every direction. This one they keep saying is there: is he there or not?
कहते हैं वह दीनों के पास है, कहते हैं वह महायोगियों के पास है, कहते हैं वह हर दिशा में है; जिसके बारे में सब कहते हैं ‘वह है, वह है’, वह सचमुच है या नहीं?
-
లా వొక్కింతయు లేదు; ధైర్యము విలోలంబయ్యెఁ; బ్రాణంబులున్ ఠావుల్ దప్పెను; మూర్ఛ వచ్చెఁ; దనువున్ డస్సెన్; శ్రమంబయ్యెడిన్; నీవే తప్ప నితఃపరం బెఱుఁగ; మన్నింపందగున్ దీనునిన్; రావే యీశ్వర! కావవే వరద! సంరక్షింపు భద్రాత్మకా!
La vokkintayu ledu, dhairyamu vilolambayye, pranambulun thavul dappenu, murchha vachche, tanuvun dassen, sramambayyedin, neeve tappa nitahparam beruga, mannimpandagun deenunin, rave Eesvara! kavave varada! samrakshimpu bhadratmaka!
I have no strength left; my courage is shaken; my life is slipping from its place; I am fainting; my body is worn out and spent. I know no one but you. Forgive this helpless one. Come, Lord! Save me, giver of boons! Protect me, gracious one!
मुझमें ज़रा भी बल नहीं बचा; धैर्य डगमगा गया; प्राण ठिकाने से हट रहे हैं; मूर्छा आ रही है; शरीर थककर चूर हो गया। तुम्हारे सिवा मैं किसी को नहीं जानता; इस दीन को क्षमा करो। आओ ईश्वर! बचाओ, वरदाता! हे कल्याणमय, रक्षा करो!
-
అల వైకుంఠపురంబులో నగరిలో నా మూల సౌధంబు దాపల మందారవనాంతరామృత సరః ప్రాంతేందు కాంతోపలోత్పల పర్యంక రమావినోది యగు నాపన్నప్రసన్నుండు విహ్వల నాగేంద్రము పాహి పాహి యనఁ గుయ్యాలించి సంరంభియై.
Ala Vaikunthapurambulo nagarilo na mula soudhambu dapala, mandaravanantaramrita sarah prantendu kantopalotpala paryanka ramavinodi yagu napannaprasannundu, vihvala nagendramu pahi pahi yana guyyalinchi samrambhiyai.
There in Vaikuntha, in the city, near the corner mansion, by the nectar lake within the mandara grove, on a couch of moonstone and lotuses, the Lord who is gracious to the distressed was at play with Lakshmi; hearing the stricken elephant king cry “Save me, save me!”, he sprang up in haste.
वहाँ वैकुंठपुरी के नगर में, उस कोने वाले महल के पास, मंदार वन के भीतर अमृत सरोवर के किनारे, चंद्रकांत मणि और कमलों के पलंग पर लक्ष्मी के साथ विनोद कर रहे दुखियों पर कृपालु प्रभु ने व्याकुल गजराज की ‘बचाओ, बचाओ’ की पुकार सुनी और तुरंत हड़बड़ाकर उठ पड़े।
-
సిరికిం జెప్పఁడు; శంఖ చక్ర యుగముం జేదోయి సంధింపఁ; డే పరివారంబునుఁ జీరఁ; డభ్రగపతిం బన్నింపఁ; డాకర్ణికాంతర ధమ్మిల్లముఁ జక్క నొత్తఁడు; వివాదప్రోత్థితశ్రీకుచోపరిచేలాంచలమైన వీడఁడు గజప్రాణావనోత్సాహియై.
Siriki jeppadu, sankha chakra yugamum jedoyi sandhimpadu, eparivarambunu jeeradu, abhragapatim bannimpadu, akarnikantara dhammillamu jakka nottadu, vivadaprotthita srikuchoparichelanchalamaina veedadu gajapranavanotsahiyai.
He didn’t tell Lakshmi; didn’t take up the conch and discus; didn’t call a single attendant; didn’t have Garuda readied; didn’t even push back the hair falling to his ears; he didn’t even let go of the end of Lakshmi’s garment caught in their play, so eager was he to save the elephant’s life.
उन्होंने लक्ष्मी को नहीं बताया; शंख-चक्र हाथों में नहीं लिए; किसी सेवक को नहीं बुलाया; गरुड़ को तैयार नहीं करवाया; कानों तक बिखरे केश तक नहीं सँवारे; खेल-खेल में पकड़ा लक्ष्मी का आँचल भी नहीं छोड़ा; हाथी के प्राण बचाने की ऐसी उतावली थी।
-
తనవెంటన్ సిరి; లచ్చివెంట నవరోధవ్రాతమున్; దాని వెన్కనుఁ బక్షీంద్రుఁడు; వాని పొంతను ధనుఃకౌమోదకీ, శంఖ, చక్రనికాయంబును; నారదుండు; ధ్వజినీకాంతుండు రా వచ్చి రొయ్యన వైకుంఠపురంబునం గలుగువా రాబాలగోపాలమున్.
Tanaventan Siri, lachchiventa navarodhavratamun, dani venkanu pakshindrudu, vani pontanu dhanuh kaumodaki sankha chakranikayambunu, Naradundu, dhvajineekantundu ra vachchi royyana Vaikunthapurambunam galuguva rabalagopalamun.
Behind him came Lakshmi; behind Lakshmi the women of the palace; after them Garuda, king of birds; beside him the bow, the Kaumodaki mace, the conch and the discus; then Narada and the commander of the divine host; and everyone in Vaikuntha, young and old, came rushing after.
उनके पीछे लक्ष्मी; लक्ष्मी के पीछे अंतःपुर की स्त्रियाँ; उनके पीछे पक्षीराज गरुड़; उसके साथ धनुष, कौमोदकी गदा, शंख और चक्र; फिर नारद और देवसेना के सेनापति; और वैकुंठ के बच्चे-बूढ़े सब दौड़े चले आए।
-
అడిగెద నని కడువడిఁ జను; నడిగినఁ దను మగుడ నుడుగఁ డని నడ యుడుగున్; వెడవెడ సిడిముడి తడఁబడ నడు గిడు; నడుగిడదు జడిమ నడు గిడునెడలన్.
Adigeda nani kaduvadi janu, nadigina danu maguda nudugadani nada yudugun, vedaveda sidimudi tadabada nadugidu, nadugidadu jadima nadugidunedalan.
Lakshmi hurries along, meaning to ask him what is happening; then she stops, thinking he will not answer if she asks; flustered and stumbling she steps forward, and then, in her confusion, she cannot take the step.
लक्ष्मी पूछने के लिए तेज़ी से चलती हैं; फिर यह सोचकर रुक जाती हैं कि पूछने पर वे उत्तर नहीं देंगे; घबराहट में लड़खड़ाती हुई कदम बढ़ाती हैं, और फिर संकोच में कदम रुक जाता है।