Durga Saptashati 3: Mahishasura Vadh
దుర్గా సప్తశతీ · తృతీయ అధ్యాయ
The Sanskrit text in Telugu script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
ఓం ఉద్యద్భానుసహస్రకాన్తిమరుణక్షౌమాం శిరోమాలికాం రక్తాలిప్తపయోధరాం జపవటీం విద్యామభీతిం వరమ్।
హస్తాబ్జైర్దధతీం త్రినేత్రవిలసద్వక్త్రారవిన్దశ్రియం దేవీం బద్ధహిమాంశురత్నముకుటాం వన్దేఽరవిన్దస్థితామ్॥Om udyadbhanusahasrakantimarunakshaumam shiromalikam raktaliptapayodharam japavatim vidyamabhitim varam, hastabjairdadhatim trinetravilasadvaktraravindashriyam devim baddhahimamshuratnamukutam vanderavindasthitam.
Om. I bow to the Goddess seated on a lotus, radiant as a thousand rising suns, in red silk, with a garland of heads, her breasts smeared with red, holding in her lotus hands a rosary, a book of learning, and the gestures of fearlessness and blessing; her lotus face shines with three eyes, and her jewelled crown bears the moon.
ఓం ఋషిరువాచ॥
Om rishiruvacha.
Om. The sage said:
నిహన్యమానం తత్సైన్యమవలోక్య మహాసురః।
సేనానీశ్చిక్షురః కోపాద్యయౌ యోద్ధుమథామ్బికామ్॥Nihanyamanam tatsainyamavalokya mahasurah, senanishchikshurah kopadyayau yoddhumathambikam.
Seeing his army being slaughtered, the great demon Chikshura, the general, advanced in fury to fight Ambika.
స దేవీం శరవర్షేణ వవర్ష సమరేఽసురః।
యథా మేరుగిరేః శృఙ్గం తోయవర్షేణ తోయదః॥Sa devim sharavarshena vavarsha samaresurah, yatha merugireh shringam toyavarshena toyadah.
In the battle the demon showered the Goddess with arrows, as a cloud pours rain on the peak of Mount Meru.
తస్య చ్ఛిత్త్వా తతో దేవీ లీలయైవ శరోత్కరాన్।
జఘాన తురగాన్ బాణైర్యన్తారం చైవ వాజినామ్॥Tasya chchhittva tato devi lilayaiva sharotkaran, jaghana turagan banairyantaram chaiva vajinam.
Then the Goddess, with playful ease, cut down his swarms of arrows and with her own arrows killed his horses and their driver.
చిచ్ఛేద చ ధనుః సద్యో ధ్వజం చాతిసముచ్ఛ్రితమ్।
వివ్యాధ చైవ గాత్రేషు ఛిన్నధన్వానమాశుగైః॥Chichchheda cha dhanuh sadyo dhvajam chatisamuchchhritam, vivyadha chaiva gatreshu chhinnadhanvanamashugaih.
At once she split his bow and his lofty banner, and with swift arrows pierced the limbs of the now bowless demon.
స చ్ఛిన్నధన్వా విరథో హతాశ్వో హతసారథిః।
అభ్యధావత తాం దేవీం ఖడ్గచర్మధరోఽసురః॥Sa chchhinnadhanva viratho hatashvo hatasarathih, abhyadhavata tam devim khadgacharmadharosurah.
His bow broken, his chariot gone, his horses and charioteer dead, the demon rushed at the Goddess with sword and shield.
సింహమాహత్య ఖడ్గేన తీక్ష్ణధారేణ మూర్ధని।
ఆజఘాన భుజే సవ్యే దేవీమప్యతివేగవాన్॥Simhamahatya khadgena tikshnadharena murdhani, ajaghana bhuje savye devimapyativegavan.
Moving very fast, he struck the lion on the head with his sharp-edged sword, and then struck the Goddess on her left arm.
తస్యాః ఖడ్గో భుజం ప్రాప్య పఫాల నృపనన్దన।
తతో జగ్రాహ శూలం స కోపాదరుణలోచనః॥Tasyah khadgo bhujam prapya paphala nripanandana, tato jagraha shulam sa kopadarunalochanah.
O prince, his sword shattered as soon as it touched her arm. Then, his eyes red with rage, he seized his spear,
చిక్షేప చ తతస్తత్తు భద్రకాల్యాం మహాసురః।
జాజ్వల్యమానం తేజోభీ రవిబిమ్బమివామ్బరాత్॥Chikshepa cha tatastattu bhadrakalyam mahasurah, jajvalyamanam tejobhi ravibimbamivambarat.
and the great demon hurled it at Bhadrakali, blazing with light like the disc of the sun falling from the sky.
దృష్ట్వా తదాపతచ్ఛూలం దేవీ శూలమముఞ్చత।
తచ్ఛూలం శతధా తేన నీతం స చ మహాసురః॥Drishtva tadapatachchhulam devi shulamamunchata, tachchhulam shatadha tena nitam sa cha mahasurah.
Seeing that spear coming, the Goddess hurled her own trident; it shattered his spear into a hundred pieces and killed the great demon too.
హతే తస్మిన్మహావీర్యే మహిషస్య చమూపతౌ।
ఆజగామ గజారూఢశ్చామరస్త్రిదశార్దనః॥Hate tasminmahavirye mahishasya chamupatau, ajagama gajarudhashchamarastridashardanah.
When Mahisha’s mighty general had been slain, Chamara, tormentor of the gods, came forward riding an elephant.
సోఽపి శక్తిం ముమోచాథ దేవ్యాస్తామమ్బికా ద్రుతమ్।
హుంకారాభిహతాం భూమౌ పాతయామాస నిష్ప్రభామ్॥Sopi shaktim mumochatha devyastamambika drutam, hunkarabhihatam bhumau patayamasa nishprabham.
He too hurled a spear at the Goddess, but Ambika swiftly struck it down with a mere “Hum!”, and it fell to the ground, its light gone.
భగ్నాం శక్తిం నిపతితాం దృష్ట్వా క్రోధసమన్వితః।
చిక్షేప చామరః శూలం బాణైస్తదపి సాచ్ఛినత్॥Bhagnam shaktim nipatitam drishtva krodhasamanvitah, chikshepa chamarah shulam banaistadapi sachchhinat.
Seeing his spear broken and fallen, Chamara in a rage threw a trident, but she cut that down too with her arrows.
తతః సింహః సముత్పత్య గజకుమ్భాన్తరే స్థితః।
బాహుయుద్ధేన యుయుధే తేనోచ్చైస్త్రిదశారిణా॥Tatah simhah samutpatya gajakumbhantare sthitah, bahuyuddhena yuyudhe tenochchaistridasharina.
Then the lion leapt up, landed between the elephant’s temples, and fought hand to hand with that enemy of the gods.
యుద్ధ్యమానౌ తతస్తౌ తు తస్మాన్నాగాన్మహీం గతౌ।
యుయుధాతేఽతిసంరబ్ధౌ ప్రహారైరతిదారుణైః॥Yuddhyamanau tatastau tu tasmannaganmahim gatau, yuyudhatetisamrabdhau praharairatidarunaih.
Locked in combat, the two fell from the elephant to the ground and fought on in fury with terrible blows.
తతో వేగాత్ ఖముత్పత్య నిపత్య చ మృగారిణా।
కరప్రహారేణ శిరశ్చామరస్య పృథక్కృతమ్॥Tato vegat khamutpatya nipatya cha mrigarina, karapraharena shirashchamarasya prithakkritam.
Then the lion sprang swiftly into the sky, came down, and with one blow of its paw tore off Chamara’s head.
ఉదగ్రశ్చ రణే దేవ్యా శిలావృక్షాదిభిర్హతః।
దన్తముష్టితలైశ్చైవ కరాలశ్చ నిపాతితః॥Udagrashcha rane devya shilavrikshadibhirhatah, dantamushtitalaishchaiva karalashcha nipatitah.
Udagra was killed in battle by the Goddess with stones, trees and the like, and Karala was struck down with teeth, fists and slaps.
దేవీ క్రుద్ధా గదాపాతైశ్చూర్ణయామాస చోద్ధతమ్।
బాష్కలం భిన్దిపాలేన బాణైస్తామ్రం తథాన్ధకమ్॥Devi kruddha gadapataishchurnayamasa choddhatam, bashkalam bhindipalena banaistamram tathandhakam.
Enraged, the Goddess crushed Uddhata with blows of her mace, Bashkala with a dart, and Tamra and Andhaka with arrows.
ఉగ్రాస్యముగ్రవీర్యం చ తథైవ చ మహాహనుమ్।
త్రినేత్రా చ త్రిశూలేన జఘాన పరమేశ్వరీ॥Ugrasyamugraviryam cha tathaiva cha mahahanum, trinetra cha trishulena jaghana parameshvari.
The three-eyed supreme Goddess slew Ugrasya, Ugravirya and Mahahanu with her trident.
బిడాలస్యాసినా కాయాత్పాతయామాస వై శిరః।
దుర్ధరం దుర్ముఖం చోభౌ శరైర్నిన్యే యమక్షయమ్॥Bidalasyasina kayatpatayamasa vai shirah, durdharam durmukham chobhau sharairninye yamakshayam.
With her sword she struck Bidala’s head from his body, and with her arrows sent both Durdhara and Durmukha to the abode of death.
ఏవం సంక్షీయమాణే తు స్వసైన్యే మహిషాసురః।
మాహిషేణ స్వరూపేణ త్రాసయామాస తాన్ గణాన్॥Evam sankshiyamane tu svasainye mahishasurah, mahishena svarupena trasayamasa tan ganan.
As his army was being destroyed in this way, Mahishasura took on his own buffalo form and began terrifying the Goddess’s attendants.
కాంశ్చిత్తుణ్డప్రహారేణ ఖురక్షేపైస్తథాపరాన్।
లాఙ్గూలతాడితాంశ్చాన్యాఞ్ఛృఙ్గాభ్యాం చ విదారితాన్॥Kamshchittundapraharena khurakshepaistathaparan, langulataditamshchanyanchhringabhyam cha vidaritan.
Some he struck with his muzzle, others he trampled with his hooves, others he lashed with his tail, and others he gored with his horns.
వేగేన కాంశ్చిదపరాన్నాదేన భ్రమణేన చ।
నిఃశ్వాసపవనేనాన్యాన్ పాతయామాస భూతలే॥Vegena kamshchidaparannadena bhramanena cha, nihshvasapavanenanyan patayamasa bhutale.
Others he threw to the ground with the force of his charge, with his bellowing and his whirling, and others with the blast of his breath.
నిపాత్య ప్రమథానీకమభ్యధావత సోఽసురః।
సింహం హన్తుం మహాదేవ్యాః కోపం చక్రే తతోఽమ్బికా॥Nipatya pramathanikamabhyadhavata sosurah, simham hantum mahadevyah kopam chakre tatombika.
Having laid low the ranks of attendants, the demon charged to kill the Great Goddess’s lion. At this Ambika became angry.
సోఽపి కోపాన్మహావీర్యః ఖురక్షుణ్ణమహీతలః।
శృఙ్గాభ్యాం పర్వతానుచ్చాంశ్చిక్షేప చ ననాద చ॥Sopi kopanmahaviryah khurakshunnamahitalah, shringabhyam parvatanuchchamshchikshepa cha nanada cha.
He too, mighty and furious, pounding the earth with his hooves, tossed high mountains with his horns and bellowed.
వేగభ్రమణవిక్షుణ్ణా మహీ తస్య వ్యశీర్యత।
లాఙ్గూలేనాహతశ్చాబ్ధిః ప్లావయామాస సర్వతః॥Vegabhramanavikshunna mahi tasya vyashiryata, langulenahatashchabdhih plavayamasa sarvatah.
Crushed by his charging and whirling, the earth broke apart, and the ocean, lashed by his tail, flooded everything around.
ధుతశృఙ్గవిభిన్నాశ్చ ఖణ్డం ఖణ్డం యయుర్ఘనాః।
శ్వాసానిలాస్తాః శతశో నిపేతుర్నభసోఽచలాః॥Dhutashringavibhinnashcha khandam khandam yayurghanah, shvasanilastah shatasho nipeturnabhasochalah.
Torn by his tossing horns, the clouds broke into pieces, and mountains, hurled by the gale of his breath, fell from the sky by the hundreds.
ఇతి క్రోధసమాధ్మాతమాపతన్తం మహాసురమ్।
దృష్ట్వా సా చణ్డికా కోపం తద్వధాయ తదాకరోత్॥Iti krodhasamadhmatamapatantam mahasuram, drishtva sa chandika kopam tadvadhaya tadakarot.
Seeing the great demon swollen with rage and charging at her, Chandika then turned her wrath toward slaying him.
సా క్షిప్త్వా తస్య వై పాశం తం బబన్ధ మహాసురమ్।
తత్యాజ మాహిషం రూపం సోఽపి బద్ధో మహామృధే॥Sa kshiptva tasya vai pasham tam babandha mahasuram, tatyaja mahisham rupam sopi baddho mahamridhe.
She cast her noose over him and bound the great demon. Bound in that great battle, he gave up his buffalo form.
తతః సింహోఽభవత్సద్యో యావత్తస్యామ్బికా శిరః।
ఛినత్తి తావత్పురుషః ఖడ్గపాణిరదృశ్యత॥Tatah simhobhavatsadyo yavattasyambika shirah, chhinatti tavatpurushah khadgapaniradrishyata.
At once he became a lion, and as Ambika was about to cut off its head, he appeared as a man with a sword in hand.
తత ఏవాశు పురుషం దేవీ చిచ్ఛేద సాయకైః।
తం ఖడ్గచర్మణా సార్ధం తతః సోఽభూన్మహాగజః॥Tata evashu purusham devi chichchheda sayakaih, tam khadgacharmana sardham tatah sobhunmahagajah.
At once the Goddess cut down the man with her arrows, along with his sword and shield. Then he became a huge elephant.
కరేణ చ మహాసింహం తం చకర్ష జగర్జ చ।
కర్షతస్తు కరం దేవీ ఖడ్గేన నిరకృన్తత॥Karena cha mahasimham tam chakarsha jagarja cha, karshatastu karam devi khadgena nirakrintata.
With his trunk he dragged at the Goddess’s great lion and trumpeted, but as he pulled, the Goddess cut off his trunk with her sword.
తతో మహాసురో భూయో మాహిషం వపురాస్థితః।
తథైవ క్షోభయామాస త్రైలోక్యం సచరాచరమ్॥Tato mahasuro bhuyo mahisham vapurasthitah, tathaiva kshobhayamasa trailokyam sacharacharam.
Then the great demon took on his buffalo body once more and again shook the three worlds with all that moves and does not move.
తతః క్రుద్ధా జగన్మాతా చణ్డికా పానముత్తమమ్।
పపౌ పునః పునశ్చైవ జహాసారుణలోచనా॥Tatah kruddha jaganmata chandika panamuttamam, papau punah punashchaiva jahasarunalochana.
Then Chandika, Mother of the world, enraged, drank a divine drink again and again and laughed, her eyes turning red.
ననర్ద చాసురః సోఽపి బలవీర్యమదోద్ధతః।
విషాణాభ్యాం చ చిక్షేప చణ్డికాం ప్రతి భూధరాన్॥Nanarda chasurah sopi balaviryamadoddhatah, vishanabhyam cha chikshepa chandikam prati bhudharan.
The demon too roared, drunk on his own strength and valour, and hurled mountains at Chandika with his horns.
సా చ తాన్ ప్రహితాంస్తేన చూర్ణయన్తీ శరోత్కరైః।
ఉవాచ తం మదోద్ధూతముఖరాగాకులాక్షరమ్॥Sa cha tan prahitamstena churnayanti sharotkaraih, uvacha tam madoddhutamukharagakulaksharam.
Pulverising with showers of arrows the mountains he threw, she spoke to him, her words slurred and her face flushed with the drink.
దేవ్యువాచ॥
Devyuvacha.
The Goddess said:
గర్జ గర్జ క్షణం మూఢ మధు యావత్పిబామ్యహమ్।
మయా త్వయి హతేఽత్రైవ గర్జిష్యన్త్యాశు దేవతాః॥Garja garja kshanam mudha madhu yavatpibamyaham, maya tvayi hatetraiva garjishyantyashu devatah.
Roar, roar for a moment, you fool, while I drink this wine. Once I have killed you right here, it is the gods who will soon be roaring.
ఋషిరువాచ॥
Rishiruvacha.
The sage said:
ఏవముక్త్వా సముత్పత్య సాఽఽరూఢా తం మహాసురమ్।
పాదేనాక్రమ్య కణ్ఠే చ శూలేనైనమతాడయత్॥Evamuktva samutpatya sarudha tam mahasuram, padenakramya kanthe cha shulenainamatadayat.
Saying this, she leapt up and mounted the great demon, pinned him down by the neck with her foot, and struck him with her trident.
తతః సోఽపి పదాఽఽక్రాన్తస్తయా నిజముఖాత్తతః।
అర్ధనిష్క్రాన్త ఏవాసీద్ దేవ్యా వీర్యేణ సంవృతః॥Tatah sopi padakrantastaya nijamukhattatah, ardhanishkranta evasid devya viryena samvritah.
Pinned under her foot, he began to emerge from his own mouth, but came only halfway out, held fast by the Goddess’s power.
అర్ధనిష్క్రాన్త ఏవాసౌ యుధ్యమానో మహాసురః।
తయా మహాసినా దేవ్యా శిరశ్ఛిత్త్వా నిపాతితః॥Ardhanishkranta evasau yudhyamano mahasurah, taya mahasina devya shirashchhittva nipatitah.
Still half emerged, the great demon kept fighting, until the Goddess cut off his head with her great sword and struck him down.
తతో హాహాకృతం సర్వం దైత్యసైన్యం ననాశ తత్।
ప్రహర్షం చ పరం జగ్ముః సకలా దేవతాగణాః॥Tato hahakritam sarvam daityasainyam nanasha tat, praharsham cha param jagmuh sakala devataganah.
Then the whole demon army fled in dismay, crying out in grief, and all the hosts of gods rejoiced greatly.
తుష్టువుస్తాం సురా దేవీం సహ దివ్యైర్మహర్షిభిః।
జగుర్గన్ధర్వపతయో ననృతుశ్చాప్సరోగణాః॥ ఓం॥Tushtuvustam sura devim saha divyairmaharshibhih, jagurgandharvapatayo nanritushchapsaroganah. Om.
The gods, with the great heavenly sages, praised the Goddess; the Gandharva chiefs sang and the Apsaras danced. Om.
ఇతి శ్రీమార్కణ్డేయపురాణే సావర్ణికే మన్వన్తరే దేవీమాహాత్మ్యే మహిషాసురవధో నామ తృతీయోఽధ్యాయః॥
Iti shrimarkandeyapurane savarnike manvantare devimahatmye mahishasuravadho nama tritiyodhyayah.
Thus ends the third chapter of the Devi Mahatmya in the Markandeya Purana, the slaying of Mahishasura.