Narayaneeyam: Dashakam 16
നാരായണീയമ് · ദശക 16
The Sanskrit text in Malayalam script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
ദക്ഷോ വിരിഞ്ചതനയോഽഥ മനോസ്തനൂജാം ലബ്ധ്വാ പ്രസൂതിമിഹ ഷോഡശ ചാപ കന്യാഃ।
ധര്മേ ത്രയോദശ ദദൌ പിതൃഷു സ്വധാം ച സ്വാഹാം ഹവിര്ഭുജി സതീം ഗിരിശേ ത്വദംശേ॥Daksho virinchatanayotha manostanujam labdhva prasutimiha shodasha chapa kanyah, dharme trayodasha dadau pitrishu svadham cha svaham havirbhuji satim girishe tvadamshe.
Then Daksha, son of Brahma, married Prasuti, the daughter of Manu, and had sixteen daughters. He gave thirteen to Dharma, Svadha to the ancestors, Svaha to Agni who receives the offerings, and Sati to Shiva, who is a part of you.
മൂര്തിര്ഹി ധര്മഗൃഹിണീ സുഷുവേ ഭവന്തം നാരായണം നരസഖം മഹിതാനുഭാവമ്।
യജ്ജന്മനി പ്രമുദിതാഃ കൃതതൂര്യഘോഷാഃ പുഷ്പോത്കരാന്പ്രവവൃഷുര്നുനുവുഃ സുരൌഘാഃ॥Murtirhi dharmagrihini sushuve bhavantam narayanam narasakham mahitanubhavam, yajjanmani pramuditah kritaturyaghoshah pushpotkaranpravavrishurnunuvuh suraughah.
Murti, Dharma’s wife, gave birth to you as Narayana of great glory, with Nara as your companion. At your birth the delighted gods sounded trumpets, showered flowers and sang your praise.
ദൈത്യം സഹസ്രകവചം കവചൈഃ പരീതം സാഹസ്രവത്സരതപസ്സമരാഭിലവ്യൈഃ।
പര്യായനിര്മിതതപസ്സമരൌ ഭവന്തൌ ശിഷ്ടൈകകങ്കടമമും ന്യഹതാം സലീലമ്॥Daityam sahasrakavacham kavachaih paritam sahasravatsaratapassamarabhilavyaih, paryayanirmitatapassamarau bhavantau shishtaikakankatamamum nyahatam salilam.
The demon Sahasrakavacha was clad in a thousand armours, each to be broken only by one who had done a thousand years of penance and then fought. Taking turns at penance and battle, you two playfully struck him down until only a single armour was left.
അന്വാചരന്നുപദിശന്നപി മോക്ഷധര്മം ത്വം ഭ്രാതൃമാന് ബദരികാശ്രമമധ്യവാത്സീഃ।
ശക്രോഽഥ തേ ശമതപോബലനിസ്സഹാത്മാ ദിവ്യാങ്ഗനാപരിവൃതം പ്രജിഘായ മാരമ്॥Anvacharannupadishannapi mokshadharmam tvam bhratriman badarikashramamadhyavatsih, shakrotha te shamatapobalanissahatma divyanganaparivritam prajighaya maram.
Living out and teaching the path to liberation, you dwelt with your brother at Badarikashrama. Then Indra, unable to bear the power of your calm and penance, sent Kama, the god of love, surrounded by heavenly women.
കാമോ വസന്തമലയാനിലബന്ധുശാലീ കാന്താകടാക്ഷവിശിഖൈര്വികസദ്വിലാസൈഃ।
വിധ്യന്മുഹുര്മുഹുരകമ്പമുദീക്ഷ്യ ച ത്വാം ഭീതസ്ത്വയാഥ ജഗദേ മൃദുഹാസഭാജാ॥Kamo vasantamalayanilabandhushali kantakatakshavishikhairvikasadvilasaih, vidhyanmuhurmuhurakampamudikshya cha tvam bhitastvayatha jagade mriduhasabhaja.
Kama, with his friends the spring and the Malaya breeze, shot again and again the arrows of lovely women’s glances and charms; but seeing you unmoved, he grew afraid, and you, smiling gently, spoke to him.
ഭീത്യാലമങ്ഗജവസന്തസുരാങ്ഗനാ വോ മന്മാനസന്ത്വിഹ ജുഷധ്വമിതി ബ്രുവാണഃ।
ത്വം വിസ്മയേന പരിതഃ സ്തുവതാമഥൈഷാം പ്രാദര്ശയഃ സ്വപരിചാരകകാതരാക്ഷീഃ॥Bhityalamangajavasantasurangana vo manmanasantviha jushadhvamiti bruvanah, tvam vismayena paritah stuvatamathaisham pradarshayah svaparicharakakatarakshih.
Enough of fear, Kama, Spring and heavenly maidens; accept my hospitality here, you said. And as they praised you all around in wonder, you showed them your own attendants, women with lovely, gentle eyes.
സമ്മോഹനായ മിലിതാ മദനാദയസ്തേ ത്വദ്ദാസികാപരിമലൈഃ കില മോഹമാപുഃ।
ദത്താം ത്വയാ ച ജഗൃഹുസ്ത്രപയൈവ സര്വസ്വര്വാസിഗര്വശമനീം പുനരുര്വശീം താമ്॥Sammohanaya milita madanadayaste tvaddasikaparimalaih kila mohamapuh, dattam tvaya cha jagrihustrapayaiva sarvasvarvasigarvashamanim punarurvashim tam.
Kama and the others, who had gathered to bewitch you, were themselves bewitched by the fragrance of your attendants; and in shame they accepted the one you gave them, Urvashi, who humbled the pride of all heaven’s dwellers.
ദൃഷ്ട്വോര്വശീം തവ കഥാം ച നിശമ്യ ശക്രഃ പര്യാകുലോഽജനി ഭവന്മഹിമാവമര്ശാത്।
ഏവം പ്രശാന്തരമണീയതരോഽവതാരസ്ത്വത്തോഽധികോ വരദ കൃഷ്ണതനുസ്ത്വമേവ॥Drishtvorvashim tava katham cha nishamya shakrah paryakulojani bhavanmahimavamarshat, evam prashantaramaniyatarovatarastvattodhiko varada krishnatanustvameva.
Seeing Urvashi and hearing what had happened, Indra was shaken as he reflected on your greatness. So serene and lovely was this incarnation; O giver of boons, only you yourself, as Krishna, surpass it.
ദക്ഷസ്തു ധാതുരതിലാലനയാ രജോഽന്ധോ നാത്യാദൃതസ്ത്വയി ച കഷ്ടമശാന്തിരാസീത്।
യേന വ്യരുന്ധ സ ഭവത്തനുമേവ ശര്വം യജ്ഞേ ച വൈരപിശുനേ സ്വസുതാം വ്യമാനീത്॥Dakshastu dhaturatilalanaya rajondho natyadritastvayi cha kashtamashantirasit, yena vyarundha sa bhavattanumeva sharvam yajne cha vairapishune svasutam vyamanit.
But Daksha, blinded by passion from Brahma’s indulgence, did not honour you, and alas there was strife; he opposed Shiva, who is your very form, and at a sacrifice full of spite he insulted his own daughter.
ക്രുദ്ധേ ശമര്ദിതമഖഃ സ തു കൃത്തശീര്ഷോ ദേവപ്രസാദിതഹരാദഥ ലബ്ധജീവഃ।
ത്വത്പൂരിതക്രതുവരഃ പുനരാപ ശാന്തിം സ ത്വം പ്രശാന്തികര പാഹി മരുത്പുരേശ॥Kruddhe shamarditamakhah sa tu krittashirsho devaprasaditaharadatha labdhajivah, tvatpuritakratuvarah punarapa shantim sa tvam prashantikara pahi marutpuresha.
When Shiva grew angry, the sacrifice was ruined and Daksha’s head cut off; then, when the gods appeased Shiva, Daksha was restored to life, and with the sacrifice completed by you, he found peace again. You who bring peace, Lord of Guruvayur, protect me.