Narayaneeyam: Dashakam 69
നാരായണീയമ് · ദശക 69
The Sanskrit text in Malayalam script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
കേശപാശധൃതപിഞ്ഛികാവിതതിസഞ്ചലന്മകരകുണ്ഡലം ഹാരജാലവനമാലികാലലിതമങ്ഗരാഗഘനസൌരഭമ്।
പീതചേലധൃതകാഞ്ചികാഞ്ചിതമുദഞ്ചദംശുമണിനൂപുരം രാസകേലിപരിഭൂഷിതം തവ ഹി രൂപമീശ കലയാമഹേ॥Keshapashadhritapinchhikavitatisanchalanmakarakundalam harajalavanamalikalalitamangaragaghanasaurabham, pitacheladhritakanchikanchitamudanchadamshumaninupuram rasakeliparibhushitam tava hi rupamisha kalayamahe.
O Lord, we meditate on your form adorned for the rasa dance: peacock feathers spread in your hair, makara earrings swaying, lovely with strings of pearls and a forest garland, rich with the scent of sandal, a golden girdle over yellow silk and anklets bright with jewels.
താവദേവ കൃതമണ്ഡനേ കലിതകഞ്ചുലീകകുചമണ്ഡലേ ഗണ്ഡലോലമണികുണ്ഡലേ യുവതിമണ്ഡലേഽഥ പരിമണ്ഡലേ।
അന്തരാ സകലസുന്ദരീയുഗലമിന്ദിരാരമണ സഞ്ചരന് മഞ്ജുലാം തദനു രാസകേലിമയി കഞ്ജനാഭ സമുപാദധാഃ॥Tavadeva kritamandane kalitakanchulikakuchamandale gandalolamanikundale yuvatimandaletha parimandale, antara sakalasundariyugalamindiraramana sancharan manjulam tadanu rasakelimayi kanjanabha samupadadhah.
When the young women had dressed and adorned themselves, jewelled earrings swaying on their cheeks, and formed a circle, you, lover of Lakshmi, lotus-navelled one, moved between every pair of them and began the lovely rasa dance.
വാസുദേവ തവ ഭാസമാനമിഹ രാസകേലിരസസൌരഭം ദൂരതോഽപി ഖലു നാരദാഗദിതമാകലയ്യ കുതുകാകുലാ।
വേഷഭൂഷണവിലാസപേശലവിലാസിനീശതസമാവൃതാ നാകതോ യുഗപദാഗതാ വിയതി വേഗതോഽഥ സുരമണ്ഡലീ॥Vasudeva tava bhasamanamiha rasakelirasasaurabham duratopi khalu naradagaditamakalayya kutukakula, veshabhushanavilasapeshalavilasinishatasamavrita nakato yugapadagata viyati vegatotha suramandali.
O Vasudeva, hearing from Narada of the shining delight of your rasa dance, the gods, eager and curious, came at once from heaven into the sky, surrounded by hundreds of their wives, lovely in dress, ornaments and grace.
വേണുനാദകൃതതാനദാനകലഗാനരാഗഗതിയോജനാലോഭനീയമൃദുപാദപാതകൃതതാലമേലനമനോഹരമ്।
പാണിസങ്ക്വണിതകങ്കണം ച മുഹുരംസലമ്ബിതകരാമ്ബുജം ശ്രോണിബിമ്ബചലദമ്ബരം ഭജത രാസകേലിരസഡമ്ബരമ്॥Venunadakritatanadanakalaganaragagatiyojanalobhaniyamridupadapatakritatalamelanamanoharam, panisankvanitakankanam cha muhuramsalambitakarambujam shronibimbachaladambaram bhajata rasakelirasadambaram.
Worship that splendour of the rasa dance: the flute’s melody, sweet songs matched to raga and rhythm, soft steps keeping time, bangles jingling, lotus hands resting again and again on shoulders, and garments swaying at the hips.
ശ്രദ്ധയാ വിരചിതാനുഗാനകൃതതാരതാരമധുരസ്വരേ നര്തനേഽഥ ലലിതാങ്ഗഹാരലുലിതാങ്ഗഹാരമണിഭൂഷണേ।
സമ്മദേന കൃതപുഷ്പവര്ഷമലമുന്മിഷദ്ദിവിഷദാം കുലം ചിന്മയേ ത്വയി നിലീയമാനമിവ സമ്മുമോഹ സവധൂകുലമ്॥Shraddhaya virachitanuganakritatarataramadhurasvare nartanetha lalitangaharalulitangaharamanibhushane, sammadena kritapushpavarshamalamunmishaddivishadam kulam chinmaye tvayi niliyamanamiva sammumoha savadhukulam.
As the dance went on, with high sweet notes of songs sung with devotion and jewelled ornaments swaying with every graceful move, the gods joyfully showered flowers and, with their wives, were spellbound, as if merging into you, who are pure consciousness.
സ്വിന്നസന്നതനുവല്ലരീ തദനു കാഽപി നാമ പശുപാങ്ഗനാ കാന്തമംസമവലമ്ബതേ സ്മ തവ താന്തിഭാരമുകുലേക്ഷണാ।
കാചിദാചലിതകുന്തലാ നവപടീരസാരഘനസൌരഭം വഞ്ചനേന തവ സഞ്ചുചുമ്ബ ഭുജമഞ്ചിതോരുപുലകാങ്കുരമ്॥Svinnasannatanuvallari tadanu kapi nama pashupangana kantamamsamavalambate sma tava tantibharamukulekshana, kachidachalitakuntala navapatirasaraghanasaurabham vanchanena tava sanchuchumba bhujamanchitorupulakankuram.
Then one cowherd girl, her slender body tired and damp with sweat, her eyes half-closed with weariness, leaned on your lovely shoulder. Another, her hair loosened, slyly kissed your arm, fragrant with fresh sandal and thrilled with joy.
കാഽപി ഗണ്ഡഭുവി സന്നിധായ നിജഗണ്ഡമാകുലിതകുണ്ഡലം പുണ്യപൂരനിധിരന്വവാപ തവ പൂഗചര്വിതരസാമൃതമ്।
ഇന്ദിരാവിഹൃതിമന്ദിരം ഭുവനസുന്ദരം ഹി നടനാന്തരേ ത്വാമവാപ്യ ദധുരങ്ഗനാഃ കിമു ന സമ്മദോന്മദദശാന്തരമ്॥Kapi gandabhuvi sannidhaya nijagandamakulitakundalam punyapuranidhiranvavapa tava pugacharvitarasamritam, indiravihritimandiram bhuvanasundaram hi natanantare tvamavapya dadhuranganah kimu na sammadonmadadashantaram.
Another, rich in merit, laid her cheek with its swaying earring against yours and received the nectar of the betel you were chewing. Having found you in the dance, the beauty of the world and Lakshmi’s own playground, what ecstasy did those women not reach?
ഗാനമീശ വിരതം ക്രമേണ കില വാദ്യമേലനമുപാരതം ബ്രഹ്മസമ്മദരസാകുലാഃ സദസി കേവലം നനൃതുരങ്ഗനാഃ।
നാവിദന്നപി ച നീവികാം കിമപി കുന്തലീമപി ച കഞ്ചുലീം ജ്യോതിഷാമപി കദമ്ബകം ദിവി വിലമ്ബിതം കിമപരം ബ്രുവേ॥Ganamisha viratam kramena kila vadyamelanamuparatam brahmasammadarasakulah sadasi kevalam nanrituranganah, navidannapi cha nivikam kimapi kuntalimapi cha kanchulim jyotishamapi kadambakam divi vilambitam kimaparam bruve.
O Lord, slowly the singing stopped and the instruments fell silent; overwhelmed by the bliss of Brahman, the women simply danced. They did not notice their loosened garments, hair or bodices; even the stars stood still in the sky. What more can I say?
മോദസീമ്നി ഭുവനം വിലാപ്യ വിഹൃതിം സമാപ്യ ച തതോ വിഭോ കേലിസമ്മൃദിതനിര്മലാങ്ഗനവഘര്മലേശസുഭഗാത്മനാമ്।
മന്മഥാസഹനചേതസാം പശുപയോഷിതാം സുകൃതചോദിതസ്താവദാകലിതമൂര്തിരാദധിഥ മാരവീരപരമോത്സവാന്॥Modasimni bhuvanam vilapya vihritim samapya cha tato vibho kelisammriditanirmalanganavagharmaleshasubhagatmanam, manmathasahanachetasam pashupayoshitam sukritachoditastavadakalitamurtiradadhitha maraviraparamotsavan.
Then, all-pervading Lord, having melted the world in the height of joy, you ended the dance. Moved by their merit, you took as many forms as there were cowherd women, glowing with fresh sweat from the play and unable to bear their longing, and gave them the supreme festival of love.
കേലിഭേദപരിലോലിതാഭിരതിലാലിതാഭിരബലാലിഭിഃ സ്വൈരമീശ നനു സൂരജാപയസി ചാരു നാമ വിഹൃതിം വ്യധാഃ।
കാനനേഽപി ച വിസാരിശീതലകിശോരമാരുതമനോഹരേ സൂനസൌരഭമയേ വിലേസിഥ വിലാസിനീശതവിമോഹനമ്॥Kelibhedaparilolitabhiratilalitabhirabalalibhih svairamisha nanu surajapayasi charu nama vihritim vyadhah, kananepi cha visarishitalakishoramarutamanohare sunasaurabhamaye vilesitha vilasinishatavimohanam.
O Lord, with those women, tired from the different games and lovingly cherished, you played freely and beautifully in the waters of the Yamuna. And in the forest, lovely with cool young breezes and fragrant with flowers, you sported, enchanting hundreds of them.
കാമിനീരിതി ഹി യാമിനീഷു ഖലു കാമനീയകനിധേ ഭവാന് പൂര്ണസമ്മദരസാര്ണവം കമപി യോഗിഗമ്യമനുഭാവയന്।
ബ്രഹ്മശങ്കരമുഖാനപീഹ പശുപാങ്ഗനാസു ബഹുമാനയന് ഭക്തലോകഗമനീയരൂപ കമനീയ കൃഷ്ണ പരിപാഹി മാമ്॥Kaminiriti hi yaminishu khalu kamaniyakanidhe bhavan purnasammadarasarnavam kamapi yogigamyamanubhavayan, brahmashankaramukhanapiha pashupanganasu bahumanayan bhaktalokagamaniyarupa kamaniya krishna paripahi mam.
So on those nights, treasure of beauty, you let the women taste an ocean of complete bliss that only yogis reach, and made even Brahma, Shiva and the others honour the cowherd women. Lovely Krishna, whose form devotees can reach, protect me.