Narayaneeyam: Dashakam 83
നാരായണീയമ് · ദശക 83
The Sanskrit text in Malayalam script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
രാമേഽഥഗോകുലഗതേ പ്രമദാപ്രസക്തേ ഹൂതാനുപേതയമുനാദമനേ മദാന്ധേ।
സ്വൈരം സമാരമതി സേവകവാദമൂഢോ ദൂതം ന്യയുങ്ക്ത തവ പൌണ്ഡ്രകവാസുദേവഃ॥Ramethagokulagate pramadaprasakte hutanupetayamunadamane madandhe, svairam samaramati sevakavadamudho dutam nyayunkta tava paundrakavasudevah.
While Balarama was away in Gokula, absorbed with the women, and in his intoxication had tamed the Yamuna for not coming when called, Paundraka Vasudeva, deluded by his flatterers, sent a messenger to you as you lived at ease.
നാരായണോഽഹമവതീര്ണ ഇഹാസ്മി ഭൂമൌ ധത്സേ കില ത്വമപി മാമകലക്ഷണാനി।
ഉത്സൃജ്യ താനി ശരണം വ്രജ മാമിതി ത്വാം ദൂതോ ജഗാദ സകലൈര്ഹസിതഃ സഭായാമ്॥Narayanohamavatirna ihasmi bhumau dhatse kila tvamapi mamakalakshanani, utsrijya tani sharanam vraja mamiti tvam duto jagada sakalairhasitah sabhayam.
“I am Narayana, come down to earth. I hear you also bear my marks. Give them up and take refuge in me,” the messenger told you, as everyone in the court laughed.
ദൂതേഽഥ യാതവതി യാദവസൈനികസ്ത്വം യാതോ ദദര്ശിഥ വപുഃ കില പൌണ്ഡ്രകീയമ്।
താപേന വക്ഷസി കൃതാങ്കമനല്പമൂല്യശ്രീകൌസ്തുഭം മകരകുണ്ഡലപീതചേലമ്॥Dutetha yatavati yadavasainikastvam yato dadarshitha vapuh kila paundrakiyam, tapena vakshasi kritankamanalpamulyashrikaustubham makarakundalapitachelam.
When the messenger had left, you went with the Yadava army and saw Paundraka: a mark branded on his chest, a costly imitation Kaustubha jewel, fish-shaped earrings and yellow garments.
കാലായസം നിജസുദര്ശനമസ്യതോഽസ്യ കാലാനലോത്കരകിരേണ സുദര്ശനേന।
ശീര്ഷം ചകര്തിഥ മമര്ദിഥ ചാസ്യ സേനാം തന്മിത്രകാശിപശിരോഽപി ചകര്ഥ കാശ്യാമ്॥Kalayasam nijasudarshanamasyatosya kalanalotkarakirena sudarshanena, shirsham chakartitha mamarditha chasya senam tanmitrakashipashiropi chakartha kashyam.
As he hurled his iron imitation of the Sudarshana, you cut off his head with your own Sudarshana, scattering fire like the flames of doomsday; you crushed his army, and in Kashi beheaded his friend, the king of Kashi.
ജാഡ്യേന ബാലകഗിരാഽപി കിലാഹമേവ ശ്രീവാസുദേവ ഇതി രൂഢമതിശ്ചിരം സഃ।
സായുജ്യമേവ ഭവദൈക്യധിയാ ഗതോഽഭൂത് കോ നാമ കസ്യ സുകൃതം കഥമിത്യവേയാത്॥Jadyena balakagirapi kilahameva shrivasudeva iti rudhamatishchiram sah, sayujyameva bhavadaikyadhiya gatobhut ko nama kasya sukritam kathamityaveyat.
Out of folly, even prompted by childish talk, he long held firm to the idea “I am Vasudeva”; through that very thought of oneness with you, he attained union with you. Who can know whose merit works in what way?
കാശീശ്വരസ്യ തനയോഽഥ സുദക്ഷിണാഖ്യഃ ശര്വം പ്രപൂജ്യ ഭവതേ വിഹിതാഭിചാരഃ।
കൃത്യാനലം കമപി ബാണരണാതിഭീതൈര്ഭൂതൈഃ കഥഞ്ചന വൃതൈഃ സമമഭ്യമുഞ്ചത്॥Kashishvarasya tanayotha sudakshinakhyah sharvam prapujya bhavate vihitabhicharah, krityanalam kamapi banaranatibhitairbhutaih kathanchana vritaih samamabhyamunchat.
Then Sudakshina, son of the king of Kashi, worshipped Shiva and worked a black rite against you; he sent a fire-demon along with Shiva’s spirits, whom he had somehow enlisted, though they still feared you from the battle with Bana.
താലപ്രമാണചരണാമഖിലം ദഹന്തീം കൃത്യാം വിലോക്യ ചകിതൈഃ കഥിതോഽപി പൌരൈഃ।
ദ്യൂതോത്സവേ കിമപി നോ ചലിതോ വിഭോ ത്വം പാര്ശ്വസ്ഥമാശു വിസസര്ജിഥ കാലചക്രമ്॥Talapramanacharanamakhilam dahantim krityam vilokya chakitaih kathitopi pauraih, dyutotsave kimapi no chalito vibho tvam parshvasthamashu visasarjitha kalachakram.
Though the frightened citizens told you of the demon, her feet as tall as palm trees, burning everything, you did not stir from your game of dice, Lord, and simply released the discus of time lying at your side.
അഭ്യാപതത്യമിതധാമ്നി ഭവന്മഹാസ്ത്രേ ഹാ ഹേതി വിദ്രുതവതീ ഖലു ഘോരകൃത്യാ।
രോഷാത്സുദക്ഷിണമദക്ഷിണചേഷ്ടിതം തം പുപ്ലോഷ ചക്രമപി കാശിപുരാമധാക്ഷീത്॥Abhyapatatyamitadhamni bhavanmahastre ha heti vidrutavati khalu ghorakritya, roshatsudakshinamadakshinacheshtitam tam puplosha chakramapi kashipuramadhakshit.
As your mighty weapon of boundless radiance flew at her, the dreadful demon fled crying “alas, alas!” In rage she burned Sudakshina, whose deeds were anything but upright, and the discus burned the city of Kashi.
സ ഖലു വിവിദോ രക്ഷോഘാതേ കൃതോപകൃതിഃ പുരാ തവ തു കലയാ മൃത്യും പ്രാപ്തും തദാ ഖലതാം ഗതഃ।
നരകസചിവോ ദേശക്ലേശം സൃജന് നഗരാന്തികേ ഝടിതി ഹലിനാ യുധ്യന്നദ്ധാ പപാത തലാഹതഃ॥Sa khalu vivido rakshoghate kritopakritih pura tava tu kalaya mrityum praptum tada khalatam gatah, narakasachivo deshaklesham srijan nagarantike jhatiti halina yudhyannaddha papata talahatah.
Dvivida, who long ago had helped you slay the rakshasas, turned wicked so as to die by your own part, Balarama. As Naraka’s minister he harassed the land near your city, fought Balarama, and fell at once to a blow of his palm.
സാമ്ബം കൌരവ്യപുത്രീഹരണനിയമിതം സാന്ത്വനാര്ഥീ കുരൂണാം യാതസ്തദ്വാക്യരോഷോദ്ധൃതകരിനഗരോ മോചയാമാസ രാമഃ।
തേ ഘാത്യാഃ പാണ്ഡവേയൈരിതി യദുപൃതനാം നാമുചസ്ത്വം തദാനീം തം ത്വാം ദുര്ബോധലീലം പവനപുരപതേ താപശാന്ത്യൈ നിഷേവേ॥Sambam kauravyaputriharananiyamitam santvanarthi kurunam yatastadvakyaroshoddhritakarinagaro mochayamasa ramah, te ghatyah pandaveyairiti yadupritanam namuchastvam tadanim tam tvam durbodhalilam pavanapurapate tapashantyai nisheve.
When Samba was held captive for carrying off Duryodhana’s daughter, Balarama went to the Kurus seeking peace; angered by their words, he lifted up Hastinapura and won his release. You held back the Yadava army then, for the Kurus were to be slain by the Pandavas. Lord of Guruvayur, whose play is hard to fathom, I serve you to ease my suffering.