Narayaneeyam: Dashakam 83
నారాయణీయమ్ · దశక 83
The Sanskrit text in Telugu script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
రామేఽథగోకులగతే ప్రమదాప్రసక్తే హూతానుపేతయమునాదమనే మదాన్ధే।
స్వైరం సమారమతి సేవకవాదమూఢో దూతం న్యయుఙ్క్త తవ పౌణ్డ్రకవాసుదేవః॥Ramethagokulagate pramadaprasakte hutanupetayamunadamane madandhe, svairam samaramati sevakavadamudho dutam nyayunkta tava paundrakavasudevah.
While Balarama was away in Gokula, absorbed with the women, and in his intoxication had tamed the Yamuna for not coming when called, Paundraka Vasudeva, deluded by his flatterers, sent a messenger to you as you lived at ease.
నారాయణోఽహమవతీర్ణ ఇహాస్మి భూమౌ ధత్సే కిల త్వమపి మామకలక్షణాని।
ఉత్సృజ్య తాని శరణం వ్రజ మామితి త్వాం దూతో జగాద సకలైర్హసితః సభాయామ్॥Narayanohamavatirna ihasmi bhumau dhatse kila tvamapi mamakalakshanani, utsrijya tani sharanam vraja mamiti tvam duto jagada sakalairhasitah sabhayam.
“I am Narayana, come down to earth. I hear you also bear my marks. Give them up and take refuge in me,” the messenger told you, as everyone in the court laughed.
దూతేఽథ యాతవతి యాదవసైనికస్త్వం యాతో దదర్శిథ వపుః కిల పౌణ్డ్రకీయమ్।
తాపేన వక్షసి కృతాఙ్కమనల్పమూల్యశ్రీకౌస్తుభం మకరకుణ్డలపీతచేలమ్॥Dutetha yatavati yadavasainikastvam yato dadarshitha vapuh kila paundrakiyam, tapena vakshasi kritankamanalpamulyashrikaustubham makarakundalapitachelam.
When the messenger had left, you went with the Yadava army and saw Paundraka: a mark branded on his chest, a costly imitation Kaustubha jewel, fish-shaped earrings and yellow garments.
కాలాయసం నిజసుదర్శనమస్యతోఽస్య కాలానలోత్కరకిరేణ సుదర్శనేన।
శీర్షం చకర్తిథ మమర్దిథ చాస్య సేనాం తన్మిత్రకాశిపశిరోఽపి చకర్థ కాశ్యామ్॥Kalayasam nijasudarshanamasyatosya kalanalotkarakirena sudarshanena, shirsham chakartitha mamarditha chasya senam tanmitrakashipashiropi chakartha kashyam.
As he hurled his iron imitation of the Sudarshana, you cut off his head with your own Sudarshana, scattering fire like the flames of doomsday; you crushed his army, and in Kashi beheaded his friend, the king of Kashi.
జాడ్యేన బాలకగిరాఽపి కిలాహమేవ శ్రీవాసుదేవ ఇతి రూఢమతిశ్చిరం సః।
సాయుజ్యమేవ భవదైక్యధియా గతోఽభూత్ కో నామ కస్య సుకృతం కథమిత్యవేయాత్॥Jadyena balakagirapi kilahameva shrivasudeva iti rudhamatishchiram sah, sayujyameva bhavadaikyadhiya gatobhut ko nama kasya sukritam kathamityaveyat.
Out of folly, even prompted by childish talk, he long held firm to the idea “I am Vasudeva”; through that very thought of oneness with you, he attained union with you. Who can know whose merit works in what way?
కాశీశ్వరస్య తనయోఽథ సుదక్షిణాఖ్యః శర్వం ప్రపూజ్య భవతే విహితాభిచారః।
కృత్యానలం కమపి బాణరణాతిభీతైర్భూతైః కథఞ్చన వృతైః సమమభ్యముఞ్చత్॥Kashishvarasya tanayotha sudakshinakhyah sharvam prapujya bhavate vihitabhicharah, krityanalam kamapi banaranatibhitairbhutaih kathanchana vritaih samamabhyamunchat.
Then Sudakshina, son of the king of Kashi, worshipped Shiva and worked a black rite against you; he sent a fire-demon along with Shiva’s spirits, whom he had somehow enlisted, though they still feared you from the battle with Bana.
తాలప్రమాణచరణామఖిలం దహన్తీం కృత్యాం విలోక్య చకితైః కథితోఽపి పౌరైః।
ద్యూతోత్సవే కిమపి నో చలితో విభో త్వం పార్శ్వస్థమాశు విససర్జిథ కాలచక్రమ్॥Talapramanacharanamakhilam dahantim krityam vilokya chakitaih kathitopi pauraih, dyutotsave kimapi no chalito vibho tvam parshvasthamashu visasarjitha kalachakram.
Though the frightened citizens told you of the demon, her feet as tall as palm trees, burning everything, you did not stir from your game of dice, Lord, and simply released the discus of time lying at your side.
అభ్యాపతత్యమితధామ్ని భవన్మహాస్త్రే హా హేతి విద్రుతవతీ ఖలు ఘోరకృత్యా।
రోషాత్సుదక్షిణమదక్షిణచేష్టితం తం పుప్లోష చక్రమపి కాశిపురామధాక్షీత్॥Abhyapatatyamitadhamni bhavanmahastre ha heti vidrutavati khalu ghorakritya, roshatsudakshinamadakshinacheshtitam tam puplosha chakramapi kashipuramadhakshit.
As your mighty weapon of boundless radiance flew at her, the dreadful demon fled crying “alas, alas!” In rage she burned Sudakshina, whose deeds were anything but upright, and the discus burned the city of Kashi.
స ఖలు వివిదో రక్షోఘాతే కృతోపకృతిః పురా తవ తు కలయా మృత్యుం ప్రాప్తుం తదా ఖలతాం గతః।
నరకసచివో దేశక్లేశం సృజన్ నగరాన్తికే ఝటితి హలినా యుధ్యన్నద్ధా పపాత తలాహతః॥Sa khalu vivido rakshoghate kritopakritih pura tava tu kalaya mrityum praptum tada khalatam gatah, narakasachivo deshaklesham srijan nagarantike jhatiti halina yudhyannaddha papata talahatah.
Dvivida, who long ago had helped you slay the rakshasas, turned wicked so as to die by your own part, Balarama. As Naraka’s minister he harassed the land near your city, fought Balarama, and fell at once to a blow of his palm.
సామ్బం కౌరవ్యపుత్రీహరణనియమితం సాన్త్వనార్థీ కురూణాం యాతస్తద్వాక్యరోషోద్ధృతకరినగరో మోచయామాస రామః।
తే ఘాత్యాః పాణ్డవేయైరితి యదుపృతనాం నాముచస్త్వం తదానీం తం త్వాం దుర్బోధలీలం పవనపురపతే తాపశాన్త్యై నిషేవే॥Sambam kauravyaputriharananiyamitam santvanarthi kurunam yatastadvakyaroshoddhritakarinagaro mochayamasa ramah, te ghatyah pandaveyairiti yadupritanam namuchastvam tadanim tam tvam durbodhalilam pavanapurapate tapashantyai nisheve.
When Samba was held captive for carrying off Duryodhana’s daughter, Balarama went to the Kurus seeking peace; angered by their words, he lifted up Hastinapura and won his release. You held back the Yadava army then, for the Kurus were to be slain by the Pandavas. Lord of Guruvayur, whose play is hard to fathom, I serve you to ease my suffering.