नन्दकुमाराष्टकम्
Nandakumar Ashtakam
सुन्दरगोपालं उरवनमालं नयनविशालं दुःखहरं वृन्दावनचन्द्रमानन्दकन्दं परमानन्दं धरणिधरम्।
वल्लभघनश्यामं पूर्णकामं अत्यभिरामं प्रीतिकरं भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम्॥Sundaragopalam uravanamalam nayanavishalam duhkhaharam vrindavanachandramanandakandam paramanandam dharanidharam, vallabhaghanashyamam purnakamam atyabhiramam pritikaram bhaja nandakumaram sarvasukhasaram tattvavicharam brahmaparam.
सीने पर वनमाला पहने, बड़ी आँखों वाले, दुख हरने वाले सुंदर गोपाल, वृंदावन के चंद्रमा, आनंद के मूल, परम आनंद, पर्वत उठाने वाले, प्यारे घनश्याम, पूर्णकाम, अत्यंत मनोहर और प्रेम देने वाले, उन नंदकुमार को भजो जो सारे सुखों का सार, विचार करने योग्य तत्त्व और परब्रह्म हैं।
सुन्दरवारिजवदनं निर्जितमदनं आनन्दसदनं मुकुटधरं गुञ्जाकृतिहारं विपिनविहारं परमोदारं चीरहरम्।
वल्लभपटपीतं कृतउपवीतं करनवनीतं विबुधवरं भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम्॥Sundaravarijavadanam nirjitamadanam anandasadanam mukutadharam gunjakritiharam vipinaviharam paramodaram chiraharam, vallabhapatapitam kritaupavitam karanavanitam vibudhavaram bhaja nandakumaram sarvasukhasaram tattvavicharam brahmaparam.
सुंदर कमल जैसे मुख वाले, कामदेव को जीतने वाले, आनंद के धाम, मुकुटधारी, गुंजा की माला पहने, वन में विहार करने वाले, परम उदार, चीर हरने वाले, पीतांबर वाले प्यारे, यज्ञोपवीत पहने, हाथ में माखन लिए, देवों में श्रेष्ठ, उन नंदकुमार को भजो जो सारे सुखों का सार, विचार करने योग्य तत्त्व और परब्रह्म हैं।
शोभितमुखधूलं यमुनाकूलं निपटअतूलं सुखदतरं मुखमण्डितरेणुं चारितधेनुं वादितवेणुं मधुरसुरम्।
वल्लभमतिविमलं शुभपदकमलं नखरुचिअमलं तिमिरहरं भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम्॥Shobhitamukhadhulam yamunakulam nipataatulam sukhadataram mukhamanditarenum charitadhenum vaditavenum madhurasuram, vallabhamativimalam shubhapadakamalam nakharuchiamalam timiraharam bhaja nandakumaram sarvasukhasaram tattvavicharam brahmaparam.
धूल से सजे मुख वाले, यमुना तट पर रहने वाले, बिलकुल अतुलनीय, सबसे अधिक सुख देने वाले, गायों की धूल से सजे मुख के साथ गायें चराने और मधुर स्वर में बाँसुरी बजाने वाले, निर्मल बुद्धि वाले प्यारे, शुभ चरण-कमलों वाले, जिनके नखों की निर्मल चमक अंधकार हरती है, उन नंदकुमार को भजो जो सारे सुखों का सार, विचार करने योग्य तत्त्व और परब्रह्म हैं।
शिरमुकुटसुदेशं कुञ्चितकेशं नटवरवेशं कामवरं मायाकृतमनुजं हलधरअनुजं प्रतिहतदनुजं भारहरम्।
वल्लभव्रजपालं सुभगसुचालं हितमनुकालं भाववरं भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम्॥Shiramukutasudesham kunchitakesham natavaravesham kamavaram mayakritamanujam haladharaanujam pratihatadanujam bharaharam, vallabhavrajapalam subhagasuchalam hitamanukalam bhavavaram bhaja nandakumaram sarvasukhasaram tattvavicharam brahmaparam.
सिर पर सुंदर मुकुट, घुँघराले केश, नटवर का वेश, कामदेव से भी सुंदर, माया से मनुष्य बने, बलराम के छोटे भाई, दानवों का नाश करने वाले, धरती का भार हरने वाले, व्रज के प्यारे रक्षक, सुंदर चाल वाले, सदा हितैषी और श्रेष्ठ भाव वाले, उन नंदकुमार को भजो जो सारे सुखों का सार, विचार करने योग्य तत्त्व और परब्रह्म हैं।
इन्दीवरभासं प्रकटसुरासं कुसुमविकासं वंशिधरं हृतमन्मथमानं रूपनिधानं कृतकलगानं चित्तहरम्।
वल्लभमृदुहासं कुञ्जनिवासं विविधविलासं केलिकरं भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम्॥Indivarabhasam prakatasurasam kusumavikasam vamshidharam hritamanmathamanam rupanidhanam kritakalaganam chittaharam, vallabhamriduhasam kunjanivasam vividhavilasam kelikaram bhaja nandakumaram sarvasukhasaram tattvavicharam brahmaparam.
नीलकमल जैसी आभा वाले, रास को प्रकट करने वाले, फूल की तरह खिले, बंसीधर, कामदेव का घमंड हरने वाले, रूप के भंडार, मधुर गान करने वाले, मन चुराने वाले, कोमल मुस्कान वाले प्यारे, कुंजों में रहने वाले, तरह-तरह की लीलाएँ करने वाले नटखट, उन नंदकुमार को भजो जो सारे सुखों का सार, विचार करने योग्य तत्त्व और परब्रह्म हैं।
अतिपरप्रवीणं पालितदीनं भक्ताधीनं कर्मकरं मोहनमतिधीरं फणिबलवीरं हतपरवीरं तरलतरम्।
वल्लभव्रजरमणं वारिजवदनं हलधरशमनं शैलधरं भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम्॥Atiparapravinam palitadinam bhaktadhinam karmakaram mohanamatidhiram phanibalaviram hataparaviram taralataram, vallabhavrajaramanam varijavadanam haladharashamanam shailadharam bhaja nandakumaram sarvasukhasaram tattvavicharam brahmaparam.
अत्यंत कुशल, दीनों के पालक, भक्तों के वश में रहने वाले, सब कर्म करने वाले, मोहन, अति धीर, नाग के बल को जीतने वाले वीर, शत्रु-वीरों को मारने वाले, बहुत चंचल, व्रज को आनंद देने वाले प्यारे, कमल-मुख, बलराम को शांत करने वाले, पर्वत धारण करने वाले, उन नंदकुमार को भजो जो सारे सुखों का सार, विचार करने योग्य तत्त्व और परब्रह्म हैं।
जलधरद्युतिअङ्गं ललितत्रिभङ्गं बहुकृतरङ्गं रसिकवरं गोकुलपरिवारं मदनाकारं कुञ्जविहारं गूढतरम्।
वल्लभव्रजचन्द्रं सुभगसुछन्दं कृतआनन्दं भ्रान्तिहरं भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम्॥Jaladharadyutiangam lalitatribhangam bahukritarangam rasikavaram gokulaparivaram madanakaram kunjaviharam gudhataram, vallabhavrajachandram subhagasuchhandam kritaanandam bhrantiharam bhaja nandakumaram sarvasukhasaram tattvavicharam brahmaparam.
बादल जैसी आभा वाले अंगों वाले, सुंदर त्रिभंगी मुद्रा वाले, बहुत सी लीलाएँ करने वाले, रसिकों में श्रेष्ठ, गोकुल जिनका परिवार है, कामदेव जैसे रूप वाले, कुंजों में विहार करने वाले, अत्यंत रहस्यमय, व्रज के प्यारे चंद्रमा, सुंदर और स्वच्छंद, आनंद देने वाले और भ्रम हरने वाले, उन नंदकुमार को भजो जो सारे सुखों का सार, विचार करने योग्य तत्त्व और परब्रह्म हैं।
वन्दितयुगचरणं पावनकरणं जगदुद्धरणं विमलधरं कालियशिरगमनं कृतफणिनमनं घातितयमनं मृदुलतरम्।
वल्लभदुःखहरणं निर्मलचरणं अशरणशरणं मुक्तिकरं भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम्॥Vanditayugacharanam pavanakaranam jagaduddharanam vimaladharam kaliyashiragamanam kritaphaninamanam ghatitayamanam mridulataram, vallabhaduhkhaharanam nirmalacharanam asharanasharanam muktikaram bhaja nandakumaram sarvasukhasaram tattvavicharam brahmaparam.
जिनके दोनों चरण पूजे जाते हैं, जो पवित्र करने वाले, जगत का उद्धार करने वाले और निर्मल हैं, जिन्होंने कालिय के सिरों पर नृत्य करके नाग को झुकाया, दुष्टों का नाश किया, जो अत्यंत कोमल हैं, दुख हरने वाले प्यारे, निर्मल चरणों वाले, बेसहारों के सहारे और मुक्ति देने वाले, उन नंदकुमार को भजो जो सारे सुखों का सार, विचार करने योग्य तत्त्व और परब्रह्म हैं।