Narayaneeyam: Dashakam 56
നാരായണീയമ് · ദശക 56
The Sanskrit text in Malayalam script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
രുചിരകമ്പിതകുണ്ഡലമണ്ഡലഃ സുചിരമീശ നനര്തിഥ പന്നഗേ।
അമരതാഡിതദുന്ദുഭിസുന്ദരം വിയതി ഗായതി ദൈവതയൌവതേ॥Ruchirakampitakundalamandalah suchiramisha nanartitha pannage, amarataditadundubhisundaram viyati gayati daivatayauvate.
Your earrings swaying beautifully, O Lord, you danced long on the serpent Kaliya, while the gods beat their drums and the heavenly maidens sang in the sky.
നമതി യദ്യദമുഷ്യ ശിരോ ഹരേ പരിവിഹായ തദുന്നതമുന്നതമ്।
പരിമഥന് പദപങ്കരുഹാ ചിരം വ്യഹരഥാഃ കരതാലമനോഹരമ്॥Namati yadyadamushya shiro hare parivihaya tadunnatamunnatam, parimathan padapankaruha chiram vyaharathah karatalamanoharam.
Whichever of his heads bowed, you left it, and pressing down the raised ones with your lotus feet, you moved about long, lovely to the rhythm of clapping hands.
ത്വദവഭഗ്നവിഭുഗ്നഫണാഗണേ ഗലിതശോണിതശോണിതപാഥസി।
ഫണിപതാവവസീദതി സന്നതാസ്തദബലാസ്തവ മാധവ പാദയോഃ॥Tvadavabhagnavibhugnaphanagane galitashonitashonitapathasi, phanipatavavasidati sannatastadabalastava madhava padayoh.
When the serpent king sank down, his hoods broken and bent, the water red with his flowing blood, his wives bowed at your feet, O Madhava.
അയി പുരൈവ ചിരായ പരിശ്രുതത്വദനുഭാവവിലീനഹൃദോ ഹി താഃ।
മുനിഭിരപ്യനവാപ്യപഥൈഃ സ്തവൈര്നുനുവുരീശ ഭവന്തമയന്ത്രിതമ്॥Ayi puraiva chiraya parishrutatvadanubhavavilinahrido hi tah, munibhirapyanavapyapathaih stavairnunuvurisha bhavantamayantritam.
Their hearts had long since melted on hearing of your glory; and with hymns whose path even sages cannot reach, O Lord, they praised you freely.
ഫണിവധൂഗണഭക്തിവിലോകനപ്രവികസത്കരുണാകുലചേതസാ।
ഫണിപതിര്ഭവതാച്യുത ജീവിതസ്ത്വയി സമര്പിതമൂര്തിരവാനമത്॥Phanivadhuganabhaktivilokanapravikasatkarunakulachetasa, phanipatirbhavatachyuta jivitastvayi samarpitamurtiravanamat.
Your heart overflowing with compassion at the devotion of the serpent wives, you spared the serpent king’s life, O Achyuta, and he bowed to you, offering himself entirely.
രമണകം വ്രജ വാരിധിമധ്യഗം ഫണിരിപുര്ന കരോതി വിരോധിതാമ്।
ഇതി ഭവദ്വചനാന്യതിമാനയന് ഫണിപതിര്നിരഗാദുരഗൈഃ സമമ്॥Ramanakam vraja varidhimadhyagam phaniripurna karoti virodhitam, iti bhavadvachananyatimanayan phanipatirniragaduragaih samam.
Go to Ramanaka island in the middle of the ocean; Garuda, enemy of serpents, will not trouble you there. Honouring your words, the serpent king left with all his serpents.
ഫണിവധൂജനദത്തമണിവ്രജജ്വലിതഹാരദുകൂലവിഭൂഷിതഃ।
തടഗതൈഃ പ്രമദാശ്രുവിമിശ്രിതൈഃ സമഗഥാഃ സ്വജനൈര്ദിവസാവധൌ॥Phanivadhujanadattamanivrajajvalitaharadukulavibhushitah, tatagataih pramadashruvimishritaih samagathah svajanairdivasavadhau.
Adorned with gleaming jewelled necklaces and silks given by the serpent wives, at day’s end you joined your people on the bank, their tears now mixed with joy.
നിശി പുനസ്തമസാ വ്രജമന്ദിരം വ്രജിതുമക്ഷമ ഏവ ജനോത്കരേ।
സ്വപതി തത്ര ഭവച്ചരണാശ്രയേ ദവകൃശാനുരരുന്ധ സമന്തതഃ॥Nishi punastamasa vrajamandiram vrajitumakshama eva janotkare, svapati tatra bhavachcharanashraye davakrishanurarundha samantatah.
That night, as the crowd, unable to go back to Vraja in the dark, slept there under the shelter of your feet, a forest fire surrounded them on every side.
പ്രബുധിതാനഥ പാലയ പാലയേത്യുദയദാര്തരവാന് പശുപാലകാന്।
അവിതുമാശു പപാഥ മഹാനലം കിമിഹ ചിത്രമയം ഖലു തേ മുഖമ്॥Prabudhitanatha palaya palayetyudayadartaravan pashupalakan, avitumashu papatha mahanalam kimiha chitramayam khalu te mukham.
Then, to save the woken cowherds crying out in distress, Save us, save us, you quickly swallowed the great fire. What wonder is that? Fire is your very mouth.
ശിഖിനി വര്ണത ഏവ ഹി പീതതാ പരിലസത്യധുനാ ക്രിയയാഽപ്യസൌ।
ഇതി നുതഃ പശുപൈര്മുദിതൈര്വിഭോ ഹര ഹരേ ദുരിതൈഃ സഹ മേ ഗദാന്॥Shikhini varnata eva hi pitata parilasatyadhuna kriyayapyasau, iti nutah pashupairmuditairvibho hara hare duritaih saha me gadan.
Fire was pita, yellow, only in colour; now it is pita, drunk, in deed too. Praised so by the joyful cowherds, O Lord Hari, take away my illnesses along with my sins.