Narayaneeyam: Dashakam 6
నారాయణీయమ్ · దశక 6
The Sanskrit text in Telugu script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
ఏవం చతుర్దశజగన్మయతాం గతస్య పాతాలమీశ తవ పాదతలం వదన్తి।
పాదోర్ధ్వదేశమపి దేవ రసాతలం తే గుల్ఫద్వయం ఖలు మహాతలమద్భుతాత్మన్॥Evam chaturdashajaganmayatam gatasya patalamisha tava padatalam vadanti, padordhvadeshamapi deva rasatalam te gulphadvayam khalu mahatalamadbhutatman.
Since you have become the fourteen worlds, Lord, they say Patala is the sole of your foot, Rasatala the upper part of your foot, and Mahatala your two ankles, O wondrous one.
జఙ్ఘే తలాతలమథో సుతలం చ జానూ కిఞ్చోరుభాగయుగలం వితలాతలే ద్వే।
క్షోణీతలం జఘనమమ్బరమఙ్గ నాభిర్వక్షశ్చ శక్రనిలయస్తవ చక్రపాణే॥Janghe talatalamatho sutalam cha janu kinchorubhagayugalam vitalatale dve, kshonitalam jaghanamambaramanga nabhirvakshashcha shakranilayastava chakrapane.
Your shanks are Talatala, your knees Sutala, your two thighs Vitala and Atala; your hips are the earth, your navel the sky, and your chest is Indra’s heaven, O holder of the discus.
గ్రీవా మహస్తవ ముఖం చ జనస్తపస్తు ఫాలం శిరస్తవ సమస్తమయస్య సత్యమ్।
ఏవం జగన్మయతనో జగదాశ్రితైరప్యన్యైర్నిబద్ధవపుషే భగవన్నమస్తే॥Griva mahastava mukham cha janastapastu phalam shirastava samastamayasya satyam, evam jaganmayatano jagadashritairapyanyairnibaddhavapushe bhagavannamaste.
Your neck is Maharloka, your face Janaloka, your forehead Tapoloka and your head Satyaloka, you who are everything. Salutations to you, Lord, whose body is the world, whose cosmic form others describe in other ways too.
త్వద్బ్రహ్మరన్ధ్రపదమీశ్వర విశ్వకన్ద ఛన్దాంసి కేశవ ఘనాస్తవ కేశపాశాః।
ఉల్లాసిచిల్లియుగలం ద్రుహిణస్య గేహం పక్ష్మాణి రాత్రిదివసౌ సవితా చ నేత్రే॥Tvadbrahmarandhrapadamishvara vishvakanda chhandamsi keshava ghanastava keshapashah, ullasichilliyugalam druhinasya geham pakshmani ratridivasau savita cha netre.
Lord, root of the universe, Keshava: the Vedic metres are the crown of your head, the clouds your locks of hair, your lovely arched brows the home of Brahma, your eyelashes night and day, and the sun your eyes.
నిశ్శేషవిశ్వరచనా చ కటాక్షమోక్షః కర్ణౌ దిశోఽశ్వియుగలం తవ నాసికే ద్వే।
లోభత్రపే చ భగవన్నధరోత్తరోష్ఠౌ తారాగణశ్చ దశనాః శమనశ్చ దంష్ట్రా॥Nishsheshavishvarachana cha katakshamokshah karnau dishoshviyugalam tava nasike dve, lobhatrape cha bhagavannadharottaroshthau taraganashcha dashanah shamanashcha damshtra.
The creation of the whole universe is your sidelong glance; the directions are your ears, the twin Ashvins your nostrils; greed and modesty are your lower and upper lips, the stars your teeth, and Yama, god of death, your tusks.
మాయా విలాసహసితం శ్వసితం సమీరో జిహ్వా జలం వచనమీశ శకున్తపఙ్క్తిః।
సిద్ధాదయస్స్వరగణా ముఖరన్ధ్రమగ్నిర్దేవా భుజాః స్తనయుగం తవ ధర్మదేవః॥Maya vilasahasitam shvasitam samiro jihva jalam vachanamisha shakuntapanktih, siddhadayassvaragana mukharandhramagnirdeva bhujah stanayugam tava dharmadevah.
Maya is your playful smile, the wind your breath, water your tongue, the flocks of birds your speech, the Siddhas and others the notes of your voice, fire your mouth, the gods your arms, and Dharma your chest.
పృష్ఠం త్వధర్మ ఇహ దేవ మనస్సుధాంశురవ్యక్తమేవ హృదయామ్బుజమమ్బుజాక్ష।
కుక్షిస్సముద్రనివహా వసనం తు సన్ధ్యే శేఫః ప్రజాపతిరసౌ వృషణౌ చ మిత్రః॥Prishtham tvadharma iha deva manassudhamshuravyaktameva hridayambujamambujaksha, kukshissamudranivaha vasanam tu sandhye shephah prajapatirasau vrishanau cha mitrah.
Adharma is your back, the moon your mind, the unmanifest your lotus heart, O lotus-eyed one; the oceans are your belly, the two twilights your garments, and Prajapati and Mitra your organs of procreation.
శ్రోణీస్థలం మృగగణాః పదయోర్నఖాస్తే హస్త్యుష్ట్రసైన్ధవముఖా గమనం తు కాలః।
విప్రాదివర్ణభవనం వదనాబ్జబాహుచారూరుయుగ్మచరణం కరుణామ్బుధే తే॥Shronisthalam mrigaganah padayornakhaste hastyushtrasaindhavamukha gamanam tu kalah, vipradivarnabhavanam vadanabjabahucharuruyugmacharanam karunambudhe te.
The herds of animals are your hips; elephants, camels, horses and others are your toenails; time is your movement; and the Brahmins and other classes arise from your lotus face, arms, fine thighs and feet, ocean of compassion.
సంసారచక్రమయి చక్రధర క్రియాస్తే వీర్యం మహాసురగణోఽస్థికులాని శైలాః।
నాడ్యస్సరిత్సముదయస్తరవశ్చ రోమ జీయాదిదం వపురనిర్వచనీయమీశ॥Samsarachakramayi chakradhara kriyaste viryam mahasuraganosthikulani shailah, nadyassaritsamudayastaravashcha roma jiyadidam vapuranirvachaniyamisha.
The wheel of worldly existence is your activity, O holder of the discus; the great demons are your might, the mountains your bones, the rivers your veins and the trees your hair. Victory to this indescribable body of yours, Lord.
ఈదృగ్జగన్మయవపుస్తవ కర్మభాజాం కర్మావసానసమయే స్మరణీయమాహుః।
తస్యాన్తరాత్మవపుషే విమలాత్మనే తే వాతాలయాధిప నమోఽస్తు నిరున్ధి రోగాన్॥Idrigjaganmayavapustava karmabhajam karmavasanasamaye smaraniyamahuh, tasyantaratmavapushe vimalatmane te vatalayadhipa namostu nirundhi rogan.
They say this world-body of yours is what people of ritual action should remember when their rites are done. Salutations to you, the pure Self who is the inner Self of that body, Lord of Guruvayur; put an end to my illnesses.