Narayaneeyam: Dashakam 70
నారాయణీయమ్ · దశక 70
The Sanskrit text in Telugu script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
ఇతి త్వయి రసాకులం రమితవల్లభే వల్లవాః కదాఽపి పురమమ్బికాకమితురమ్బికాకాననే।
సమేత్య భవతా సమం నిశి నిషేవ్య దివ్యోత్సవం సుఖం సుషుపురగ్రసీద్వ్రజపముగ్రనాగస్తదా॥Iti tvayi rasakulam ramitavallabhe vallavah kadapi puramambikakamiturambikakanane, sametya bhavata samam nishi nishevya divyotsavam sukham sushupuragrasidvrajapamugranagastada.
While you, full of love, delighted your beloveds, the cowherds once went with you to the Ambika forest of Shiva, Ambika’s lord, and celebrated a divine festival at night; as they slept happily, a fierce serpent seized Nanda, the chief of Vraja.
సమున్ముఖమథోల్ముకైరభిహతేఽపి తస్మిన్బలాదముఞ్చతి భవత్పదే న్యపతి పాహి పాహీతి తైః।
తదా ఖలు పదా భవాన్ సముపగమ్య పస్పర్శ తం బభౌ స చ నిజాం తనుం సముపసాద్య వైద్యాధరీమ్॥Samunmukhamatholmukairabhihatepi tasminbaladamunchati bhavatpade nyapati pahi pahiti taih, tada khalu pada bhavan samupagamya pasparsha tam babhau sa cha nijam tanum samupasadya vaidyadharim.
Though they beat it with burning torches, it held on by force; they fell at your feet crying, Save us, save us. Then you came and touched it with your foot, and it shone, regaining its own form as a Vidyadhara.
సుదర్శనధర ప్రభో నను సుదర్శనాఖ్యోఽస్మ్యహం మునీన్ క్వచిదపాహసం త ఇహ మాం వ్యధుర్వాహసమ్।
భవత్పదసమర్పణాదమలతాం గతోఽస్మీత్యసౌ స్తువన్ నిజపదం యయౌ వ్రజపదం చ గోపా ముదా॥Sudarshanadhara prabho nanu sudarshanakhyosmyaham munin kvachidapahasam ta iha mam vyadhurvahasam, bhavatpadasamarpanadamalatam gatosmityasau stuvan nijapadam yayau vrajapadam cha gopa muda.
O Lord who bears the Sudarshana discus, I am Sudarshana. Once I mocked some sages, and they made me a serpent here. By offering myself at your feet I have become pure. Praising you so, he went to his own realm, and the cowherds joyfully went home to Vraja.
కదాపి ఖలు సీరిణా విహరతి త్వయి స్త్రీజనైర్జహార ధనదానుగః స కిల శఙ్ఖచూడోఽబలాః।
అతిద్రుతమనుద్రుతస్తమథ ముక్తనారీజనం రురోజిథ శిరోమణిం హలభృతే చ తస్యాదదాః॥Kadapi khalu sirina viharati tvayi strijanairjahara dhanadanugah sa kila shankhachudobalah, atidrutamanudrutastamatha muktanarijanam rurojitha shiromanim halabhrite cha tasyadadah.
Once, as you and Balarama were sporting with the women, Shankhachuda, a follower of Kubera, carried the women off. Chasing him swiftly, you freed the women, struck him down, and gave his crest jewel to Balarama.
దినేషు చ సుహృజ్జనైః సహ వనేషు లీలాపరం మనోభవమనోహరం రసితవేణునాదామృతమ్।
భవన్తమమరీదృశామమృతపారణాదాయినం విచిన్త్య కిము నాలపన్ విరహతాపితా గోపికాః॥Dineshu cha suhrijjanaih saha vaneshu lilaparam manobhavamanoharam rasitavenunadamritam, bhavantamamaridrishamamritaparanadayinam vichintya kimu nalapan virahatapita gopikah.
In the daytime, burning with separation, how could the gopis not speak of you, playing in the forests with your friends, more charming than the god of love, your flute pouring out nectar, a feast of nectar for the eyes of heavenly women?
భోజరాజభృతకస్త్వథ కశ్చిత్కష్టదుష్టపథదృష్టిరరిష్టః।
నిష్ఠురాకృతిరపష్ఠునినాదస్తిష్ఠతే స్మ భవతే వృషరూపీ॥Bhojarajabhritakastvatha kashchitkashtadushtapathadrishtirarishtah, nishthurakritirapashthuninadastishthate sma bhavate vrisharupi.
Then Arishta, a servant of Kamsa, the Bhoja king, his eyes set on cruel and wicked ways, harsh in form and with a terrible bellow, stood before you in the form of a bull.
శాక్వరోఽథ జగతీధృతిహారీ మూర్తిమేష బృహతీం ప్రదధానః।
పఙ్క్తిమాశు పరిఘూర్ణ్య పశూనాం ఛన్దసాం నిధిమవాప భవన్తమ్॥Shakvarotha jagatidhritihari murtimesha brihatim pradadhanah, panktimashu parighurnya pashunam chhandasam nidhimavapa bhavantam.
In a play on the names of Vedic metres: this mighty bull, robbing the world of its courage, took on a huge form, quickly scattered the rows of cattle, and came at you, the treasury of the metres.
తుఙ్గశృఙ్గముఖమాశ్వభియన్తం సఙ్గృహయ్య రభసాదభియం తమ్।
భద్రరూపమపి దైత్యమభద్రం మర్దయన్నమదయః సురలోకమ్॥Tungashringamukhamashvabhiyantam sangrihayya rabhasadabhiyam tam, bhadrarupamapi daityamabhadram mardayannamadayah suralokam.
As it charged swiftly with its tall horns lowered, you seized it fearlessly and with force, and crushing the demon, ill-omened though in the form of a noble bull, you delighted the world of the gods.
చిత్రమద్య భగవన్ వృషఘాతాత్సుస్థిరాఽజని వృషస్థితిరుర్వ్యామ్।
వర్ధతే చ వృషచేతసి భూయాన్మోద ఇత్యభినుతోఽసి సురైస్త్వమ్॥Chitramadya bhagavan vrishaghatatsusthirajani vrishasthitirurvyam, vardhate cha vrishachetasi bhuyanmoda ityabhinutosi suraistvam.
The gods praised you, playing on vrisha, which means bull, dharma and Indra: Wonderful, O Lord! By the slaying of the bull, dharma now stands firm on earth, and great joy grows in Indra’s heart.
ఔక్షకాణి పరిధావత దూరం వీక్ష్యతామయమిహోక్షవిభేదీ।
ఇత్థమాత్తహసితైః సహ గోపైర్గేహగస్త్వమవ వాతపురేశ॥Aukshakani paridhavata duram vikshyatamayamihokshavibhedi, itthamattahasitaih saha gopairgehagastvamava vatapuresha.
Run far away, you bulls! Look, the bull-slayer is here! With the cowherds laughing and joking like this, you went home. O Lord of Guruvayur, protect me.