Narayaneeyam: Dashakam 82
నారాయణీయమ్ · దశక 82
The Sanskrit text in Telugu script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
ప్రద్యుమ్నో రౌక్మిణేయః స ఖలు తవ కలా శమ్బరేణాహృతస్తం హత్వా రత్యా సహాప్తో నిజపురమహరద్రుక్మికన్యాం చ ధన్యామ్।
తత్పుత్రోఽథానిరుద్ధో గుణనిధిరవహద్రోచనాం రుక్మిపౌత్రీం తత్రోద్వాహే గతస్త్వం న్యవధి ముసలినా రుక్మ్యపి ద్యూతవైరాత్॥Pradyumno raukmineyah sa khalu tava kala shambarenahritastam hatva ratya sahapto nijapuramaharadrukmikanyam cha dhanyam, tatputrothaniruddho gunanidhiravahadrochanam rukmipautrim tatrodvahe gatastvam nyavadhi musalina rukmyapi dyutavairat.
Pradyumna, Rukmini’s son and a part of you, was carried off by Shambara; he killed him, came home with Rati, and won Rukmi’s blessed daughter. His son, the virtuous Aniruddha, married Rochana, Rukmi’s granddaughter; at that wedding Balarama killed Rukmi over a quarrel at dice.
బాణస్య సా బలిసుతస్య సహస్రబాహోర్మాహేశ్వరస్య మహితా దుహితా కిలోషా।
త్వత్పౌత్రమేనమనిరుద్ధమదృష్టపూర్వం స్వప్నేఽనుభూయ భగవన్ విరహాతురాఽభూత్॥Banasya sa balisutasya sahasrabahormaheshvarasya mahita duhita kilosha, tvatpautramenamaniruddhamadrishtapurvam svapnenubhuya bhagavan virahaturabhut.
Usha, the famed daughter of Bana, the thousand-armed son of Bali and a devotee of Shiva, saw your grandson Aniruddha in a dream without ever having met him, and was sick with longing, O Lord.
యోగిన్యతీవ కుశలా ఖలు చిత్రలేఖా తస్యాః సఖీ విలిఖతీ తరుణానశేషాన్।
తత్రానిరుద్ధముషయా విదితం నిశాయామానేష్ట యోగబలతో భవతో నికేతాత్॥Yoginyativa kushala khalu chitralekha tasyah sakhi vilikhati tarunanasheshan, tatraniruddhamushaya viditam nishayamaneshta yogabalato bhavato niketat.
Her friend Chitralekha, a highly skilled yogini, drew pictures of all the young men; Usha recognised Aniruddha among them, and by yogic power Chitralekha brought him from your palace at night.
కన్యాపురే దయితయా సుఖమారమన్తం చైనం కథఞ్చన బబన్ధుషి శర్వబన్ధౌ।
శ్రీనారదోక్తతదుదన్తదురన్తరోషైస్త్వం తస్య శోణితపురం యదుభిర్న్యరున్ధాః॥Kanyapure dayitaya sukhamaramantam chainam kathanchana babandhushi sharvabandhau, shrinaradoktatadudantadurantaroshaistvam tasya shonitapuram yadubhirnyarundhah.
When Bana, Shiva’s friend, somehow captured Aniruddha as he lived happily with his beloved in the maidens’ palace, you, furious on hearing the news from Narada, besieged Bana’s city of Shonitapura with the Yadavas.
పురీపాలః శైలప్రియదుహితృనాథోఽస్య భగవాన్ సమం భూతవ్రాతైర్యదుబలమశఙ్కం నిరురుధే।
మహాప్రాణో బాణో ఝటితి యుయుధానేన యుయుధే గుహః ప్రద్యుమ్నేన త్వమపి పురహన్త్రా జఘటిషే॥Puripalah shailapriyaduhitrinathosya bhagavan samam bhutavratairyadubalamashankam nirurudhe, mahaprano bano jhatiti yuyudhanena yuyudhe guhah pradyumnena tvamapi purahantra jaghatishe.
The city’s protector, Lord Shiva, husband of the mountain’s daughter, with his hosts of spirits boldly held back the Yadava army. Mighty Bana fought Satyaki, Skanda fought Pradyumna, and you faced Shiva, destroyer of the three cities.
నిరుద్ధాశేషాస్త్రే ముముహుషి తవాస్త్రేణ గిరిశే ద్రుతా భూతా భీతాః ప్రమథకులవీరాః ప్రమథితాః।
పరాస్కన్దత్స్కన్దః కుసుమశరబాణైశ్చ సచివః స కుమ్భాణ్డో భాణ్డం నవమివ బలేనాశు బిభిదే॥Niruddhasheshastre mumuhushi tavastrena girishe druta bhuta bhitah pramathakulavirah pramathitah, paraskandatskandah kusumasharabanaishcha sachivah sa kumbhando bhandam navamiva balenashu bibhide.
When all his weapons were countered and Shiva was dazed by your weapon, the frightened spirits fled and the heroes of his hosts were crushed. Skanda was driven back by Pradyumna’s flower arrows, and the minister Kumbhanda was shattered by Balarama like a new clay pot.
చాపానాం పఞ్చశత్యా ప్రసభముపగతే ఛిన్నచాపేఽథ బాణే వ్యర్థే యాతే సమేతో జ్వరపతిరశనైరజ్వరి త్వజ్జ్వరేణ।
జ్ఞానీ స్తుత్వాథ దత్త్వా తవ చరితజుషాం విజ్వరం సజ్వరోఽగాత్ ప్రాయోఽన్తర్జ్ఞానవన్తోఽపి చ బహుతమసా రౌద్రచేష్టా హి రౌద్రాః॥Chapanam panchashatya prasabhamupagate chhinnachapetha bane vyarthe yate sameto jvarapatirashanairajvari tvajjvarena, jnani stutvatha dattva tava charitajusham vijvaram sajvarogat prayontarjnanavantopi cha bahutamasa raudracheshta hi raudrah.
When Bana came on with five hundred bows and they were all cut, Shiva’s fever-spirit attacked and was itself burned by your fever. Wise, it praised you, promised freedom from fever to those who love your story, and left still burning. Fierce beings, though wise within, often act fiercely from darkness.
బాణం నానాయుధోగ్రం పునరభిపతితం దర్పదోషాద్వితన్వన్ నిర్లూనాశేషదోషం సపది బుబుధుషా శఙ్కరేణోపగీతః।
తద్వాచా శిష్టబాహుద్వితయముభయతో నిర్భయం తత్ప్రియం తం ముక్త్వా తద్దత్తమానో నిజపురమగమః సానిరుద్ధః సహోషః॥Banam nanayudhogram punarabhipatitam darpadoshadvitanvan nirlunasheshadosham sapadi bubudhusha shankarenopagitah, tadvacha shishtabahudvitayamubhayato nirbhayam tatpriyam tam muktva taddattamano nijapuramagamah saniruddhah sahoshah.
When Bana attacked again, fierce with many weapons, you cut off all his arms for his pride, and Shankara, understanding, praised you. At his word you left Bana two arms, made him fearless and spared him; honoured by him, you returned home with Aniruddha and Usha.
ముహుస్తావచ్ఛక్రం వరుణమజయో నన్దహరణే యమం బాలానీతౌ దవదహనపానేఽనిలసఖమ్।
విధిం వత్సస్తేయే గిరిశమిహ బాణస్య సమరే విభో విశ్వోత్కర్షీ తదయమవతారో జయతి తే॥Muhustavachchhakram varunamajayo nandaharane yamam balanitau davadahanapanenilasakham, vidhim vatsasteye girishamiha banasya samare vibho vishvotkarshi tadayamavataro jayati te.
Again and again you prevailed over the gods: Indra; Varuna when Nanda was carried off; Yama when you brought back the boy; Agni when you swallowed the forest fire; Brahma when the calves were stolen; and here Shiva in Bana’s battle. O Lord, this incarnation of yours, supreme in the world, is victorious.
ద్విజరుషా కృకలాసవపుర్ధరం నృగనృపం త్రిదివాలయమాపయన్।
నిజజనే ద్విజభక్తిమనుత్తమాముపదిశన్ పవనేశ్వర పాహి మామ్॥Dvijarusha krikalasavapurdharam nriganripam tridivalayamapayan, nijajane dvijabhaktimanuttamamupadishan pavaneshvara pahi mam.
You raised King Nriga, who had taken a lizard’s body through a Brahmin’s anger, to heaven, and taught your people the highest devotion to Brahmins. O Lord of Guruvayur, protect me.