Narayaneeyam: Dashakam 46
നാരായണീയമ് · ദശക 46
The Sanskrit text in Malayalam script. The Roman line and the meaning are the same as in the original.
അയി ദേവ പുരാ കില ത്വയി സ്വയമുത്താനശയേ സ്തനന്ധയേ।
പരിജൃമ്ഭണതോ വ്യപാവൃതേ വദനേ വിശ്വമചഷ്ട വല്ലവീ॥Ayi deva pura kila tvayi svayamuttanashaye stanandhaye, parijrimbhanato vyapavrite vadane vishvamachashta vallavi.
O Lord, long ago, as you lay on your back nursing, you yawned, and in your open mouth the cowherd mother saw the whole universe.
പുനരപ്യഥ ബാലകൈഃ സമം ത്വയി ലീലാനിരതേ ജഗത്പതേ।
ഫലസഞ്ചയവഞ്ചനക്രുധാ തവ മൃദ്ഭോജനമൂചുരര്ഭകാഃ॥Punarapyatha balakaih samam tvayi lilanirate jagatpate, phalasanchayavanchanakrudha tava mridbhojanamuchurarbhakah.
Again, Lord of the world, while you were playing with the boys, they, cross that you had cheated them of their share of fruit, told on you for eating mud.
അയി തേ പ്രലയാവധൌ വിഭോ ക്ഷിതിതോയാദിസമസ്തഭക്ഷിണഃ।
മൃദുപാശനതോ രുജാ ഭവേദിതി ഭീതാ ജനനീ ചുകോപ സാ॥Ayi te pralayavadhau vibho kshititoyadisamastabhakshinah, mridupashanato ruja bhavediti bhita janani chukopa sa.
O Lord, you who swallow earth, water and everything at the end of time: your mother, afraid that eating mud would make you ill, grew angry.
അയി ദുര്വിനയാത്മക ത്വയാ കിമു മൃത്സാ ബത വത്സ ഭക്ഷിതാ।
ഇതി മാതൃഗിരം ചിരം വിഭോ വിതഥാം ത്വം പ്രതിജജ്ഞിഷേ ഹസന്॥Ayi durvinayatmaka tvaya kimu mritsa bata vatsa bhakshita, iti matrigiram chiram vibho vitatham tvam pratijajnishe hasan.
‘You naughty child, did you really eat mud?’ To your mother’s question, O Lord, you laughed and kept insisting it wasn’t true.
അയി തേ സകലൈര്വിനിശ്ചിതേ വിമതിശ്ചേദ്വദനം വിദാര്യതാമ്।
ഇതി മാതൃവിഭര്ത്സിതോ മുഖം വികസത്പദ്മനിഭം വ്യദാരയഃ॥Ayi te sakalairvinishchite vimatishchedvadanam vidaryatam, iti matrivibhartsito mukham vikasatpadmanibham vyadarayah.
‘If you deny what everyone says, open your mouth.’ Scolded thus by your mother, you opened your mouth like a blooming lotus.
അപി മൃല്ലവദര്ശനോത്സുകാം ജനനീം താം ബഹു തര്പയന്നിവ।
പൃഥിവീം നിഖിലാം ന കേവലം ഭുവനാന്യപ്യഖിലാന്യദീദൃശഃ॥Api mrillavadarshanotsukam jananim tam bahu tarpayanniva, prithivim nikhilam na kevalam bhuvananyapyakhilanyadidrishah.
As if to more than satisfy your mother, who only wanted to see a bit of mud, you showed her not just the whole earth but all the worlds.
കുഹചിദ്വനമമ്ബുധിഃ ക്വചിത് ക്വചിദഭ്രം കുഹചിദ്രസാതലമ്।
മനുജാ ദനുജാഃ ക്വചിത്സുരാ ദദൃശേ കിം ന തദാ ത്വദാനനേ॥Kuhachidvanamambudhih kvachit kvachidabhram kuhachidrasatalam, manuja danujah kvachitsura dadrishe kim na tada tvadanane.
Here a forest, there an ocean, here the sky, there the underworld; humans, demons and gods: what was not seen in your mouth then?
കലശാമ്ബുധിശായിനം പുനഃ പരവൈകുണ്ഠപദാധിവാസിനമ്।
സ്വപുരശ്ച നിജാര്ഭകാത്മകം കതിധാ ത്വാം ന ദദര്ശ സാ മുഖേ॥Kalashambudhishayinam punah paravaikunthapadadhivasinam, svapurashcha nijarbhakatmakam katidha tvam na dadarsha sa mukhe.
She saw you in your mouth in so many forms: resting on the Milk Ocean, dwelling in highest Vaikuntha, and as her own little child in front of her own home.
വികസദ്ഭുവനേ മുഖോദരേ നനു ഭൂയോഽപി തഥാവിധാനനഃ।
അനയാ സ്ഫുടമീക്ഷിതോ ഭവാനനവസ്ഥാം ജഗതാം ബതാതനോത്॥Vikasadbhuvane mukhodare nanu bhuyopi tathavidhananah, anaya sphutamikshito bhavananavastham jagatam batatanot.
Within your mouth, where the worlds unfolded, she clearly saw you again with such a mouth; ah, this revealed worlds within worlds without end.
ധൃതതത്ത്വധിയം തദാ ക്ഷണം ജനനീം താം പ്രണയേന മോഹയന്।
സ്തനമമ്ബ ദിശേത്യുപാസജന് ഭഗവന്നദ്ഭുതബാല പാഹി മാമ്॥Dhritatattvadhiyam tada kshanam jananim tam pranayena mohayan, stanamamba dishetyupasajan bhagavannadbhutabala pahi mam.
When, for a moment, she grasped the truth, you lovingly bewildered your mother again, clinging to her and saying, ‘Mother, give me milk.’ O Lord, wondrous child, protect me.